ĐÔNG PHƯƠNG Y DƯỢC TẬP KHẢO - QUYỂN 1 - Trang 21

4. Vũ dâm : bệnh ở bụng, thì thấp khi ướt chạy ra, đó là vì thấp-thổ thái

quá, nên bình dị mà thảm (thấm) mà táo mà phải xem triệu chứng lạnh hay
nóng.

5. Hối dâm : bệnh mê hoặc, tà khí tới can phạm, tinh thần mê-mẩn rối

loạn, đó là táo-kim thái quá nên bồi bổ lấy.

6. Minh dâm : bệnh ở tim, khi trong tâm cổ-động kích-thích cuồng loạn

cang bệnh, đó là quân-hỏa thái quá, nên trấn áp mà thu liễm lấy.

Tám điều cần yếu

Tám điều cần yếu là thực, hư, hàn, nhiệt, chính, tà, nội, ngoại.

1. Hư : mạch tê (thuộc loại mạch tế, nhỏ, sẽ) ngoài da lạnh, thở ngắn

hơi, hay tả tiết, ăn uống không được, đó là 5 điều hư.

2. Thực : mạch thịnh, ngoài da nóng, bụng chướng, đại tiểu-tiện không

thông, buồn phiền cuồng loạn đó là 5 điều thực.

3. Hàn : dương-khí suy yếu, tạng và phủ tích khí lạnh.

4. Nhiệt : âm-khí suy yếu, tạng và phủ tích khí nóng.

5. Tà : không phải phủ tạng phát ra (tự ngoài mang lại).

6. Chính : không phải ngoài tà đã can phạm đến tạng phủ mà thành

bệnh.

7. Nội : bệnh ở tình dục mà sinh ra, không phải bệnh ở ngoài mang đến.

8. Ngoài : không phải tự mình gây nên, là những vật ở ngoài va chạm

mà bị thương tổn.

Dược biên

Cây làm thuốc chia làm 3 hạng, dùng thuốc không nên làm lẫn lộn.

1. Thân cây từ mặt đất trở lên là căn, khí mạnh nên đi lên, dùng để chữa

bệnh thượng-tiêu.