đổi đáng kể - cũng chẳng có hại gì – Calton cả thưở nhỏ sống ở đây. Cửa
hiệu của làng thì đặc biệt tiến bộ kể từ năm 1870. Nay mua được ở đó khối
thứ, rất tiện, ngộ nhỡ đột xuất cần thứ gì thì Calton có thể chạy xuống đó
(nếu như cửa tiệm còn mở) để đặt mua, khỏi vay của nhà mục sư. Ngày xưa
chỉ mua được nến, xà phòng, nước mật đường. Sách tranh cho trẻ con giá
một xu, mà chín trên mươi lần thứ người ta nên yêu cầu là rượu Whisky
kia. Nhìn chung, Humphreys thấy trong tương lai anh phải chuẩn bị một
quyển sách.
Thư viện đúng là nơi để phục vụ cho những giờ buổi tôi sau bữa ăn. Tay
cầm nến, miệng ngậm tẩu, anh đi đi lại lại trong phòng một lúc, xem đầu đề
các cuốn sách. Anh có khuynh hướng ưa thích thư viện cổ, đây chính là dịp
để anh làm quen một cách hệ thống với một thư viện như thế, vì anh được
biết qua Cooper là không có catalog, trừ một catalog sơ sài, mục đích để
chứng thực di chúc, giờ đây lên một catalog hợp lý là cách tiêu thì giờ thú
vị cho mùa đông. Có thể tìm ra kho tàng sách cổ cũng nên, biết đâu có cả
bản thảo viết tay, như ông Cooper nói.
Đi khảo sát một vòng như thế anh nhận thức ra (cũng như đa số chúng
ta trong trường hợp ấy) phần lớn bộ sưu tập sách của chú anh là không thể
nào đọc nổi. "Nhà xuất bản Cổ văn và các Cha, Các Nghi thức Tôn giáo
của Picart, Tạp Văn của Harleian, cứ cho là rất hay đi, nhưng ai mà đọc
Tostatus Abulensis, hoặc Pineda on Job,hoặc quyển nào đại loại như vậy?"
Anh nhặt lên một quyển sách nhỏ, giấy khổ bốn, bìa đã long, các chữ nhãn
đã rơi ra hết. Nhớ ra tách cà phê đang chờ, anh ngồi vào một chiếc bành rồi
mở sách ra. Những lời anh kết tội nó hoàn toàn dựa trên cơ sở bề ngoài.
Theo anh nghĩ hẳn đây phải là một tập các vở kịch độc nhất vô nhị, nhưng
nhìn bên ngoài thấy trống trơn, có vẻ lạnh lẽo và đầy đe doạ.
Thực tế quyển sách gồm toàn những bài thuyết pháp, những suy tưởng,
trang đầu đã bị xé mất, hình như thuộc nửa sau thế kỷ mười bảy. Lật các
trang, mắt anh bắt gặp một lời ghi chú bên lề "Một chuyện ngụ ngôn cho
Hoàn cảnh bất hạnh này", tác giả thật giàu trí tưởng tượng trong sáng tác.
Đoạn này viết "Tôi đã nghe hoặc đọc được ở đâu đó, không hiểu là Truyện
