Hàn-thự Việt-hoàng : Thành-Thái
Ư niên thất thập tứ tuế ».
Nay xin ghi lại trong đoạn sách này, của tác giả kính tặng đồng bào
Gò-công để kỷ-niệm một cuộc viếng thăm lịch-sử : vua Thành-Thái viếng
Sơn-qui !
NHỮNG CHUYỆN LẠ VỀ CÁ ÔNG VÀ TỤC LỆ CÚNG-TẾ
ÔNG TẠI VÀM-LÁNG (GÒ-CÔNG)
Lăng thờ Cá Ông tại Vàm Láng
Theo một tín-ngưỡng được kính-cẩn lưu-truyền hơn bốn thế-hệ đồng
bào tỉnh Gò-công. Nguyễn-Ánh trong thời chinh-chiến với Tây-sơn phải
lắm phen thất trận, nào bôn đào ra Côn-nôn Phú-quốc, nào mấy phen cầu-
viện Xiêm-La. Đến một hôm vào khoảng tháng Giêng sau khi tụ tập được
khá đông chiến thuyền và binh-sĩ, Nguyễn chúa lại một phen nữa quyết
sống mái với Tây-sơn, kéo tới vây hãm thành Bình-thuận (Phan-thiết). Ban
đầu, quân Nguyễn chúa hùng hổ thắng thế, nhưng kế tiếp theo viện quân
Tây-sơn từ Bình-định kéo ra kịp giải phá vòng vây, trong đánh ra ngoài
đánh vô, quân Nguyễn-Ánh phải mở đường máu tránh sự tiêu-diệt. Sau một
