HÀN PHI TỬ - Trang 334

[35]

Truyện này, nguyên văn khó hiểu, mỗi nhà hiệu đính, giải thích một

khác. Chúng tôi theo Trần Khải Thiên.

[36]

Ám chỉ rằng Lí Sử ăn hối lộ.

[37]

Chắc chúa nước Chu giấu cây trâm ở nhà gia nhân đó rồi làm bộ đánh

mất. Có vậy thì mới là dùng thuật.

[38]

Truyện đầu a/ là làm bộ như ra lệnh mà không ra lệnh; còn ba truyện

sau b/ c/ d/ là ra một lệnh giả. Vì vậy nhan đề kinh 5 này chỉ có hai chữ
“ngụy sử” mà chúng tôi phải dịch là “làm bộ như ra lệnh và ra lệnh giả”
cho đủ nghĩa.

[39]

Truyện 6b/ này giống truyện 5d/ ở trên, và truyện 6c/ này giống truyện

5c/ vậy mà 5d và 5c sắp vào kinh 5, còn 6b và 6c, 6d/ sắp kinh 6. Sự sắp
đặt, phân loại không hợp lý.

[40]

Nguyên văn là ngự sử (

御史), có sách cho là ngự lại ( 御吏): người lại

đánh xe.

[41]

Tây Môn Báo là một viên quan nước Ngụy, nổi tiếng caitrị.

[42]

Nghĩa là chúa đất Sơn Dương, một ấp nước Ngụy.

[43]

Người nước Sở gởi qua giúp Tề Mân vương.

[44]

Tức Công tôn Tháo, làm ra bộ hiền nhân quân tử, được vua Yên là

Khoái nhường ngôi cho, người Yên không phục, nổi loạn. Coi Chiến Quốc
sách – Yên sách 9 (Lá Bối) - Thuật trong truyện này cũng như thuật trong
truyện 6a/

[45]

Tức Công tôn Kiều, tướng quốc nước Trịnh – coi phần I.