22
(1). «
Trên thấy »
là nói về cái khí Tư-thiên, thấy ở trên Tuế-vận.
« về năm Thổ-vận trên thấy Thái-âm »
tức là 2 năm
Kỷ-Sữu, Kỷ-Vị ; « về năm Hoả-vận trên thấy Thiếu-dương » tức là 2 năm Mậu-Dần, Mậu-Thân ; « lại trên thấy Thiếu-âm » là 2
năm Mậu-Tý, Mậu-Ngọ ; « về năm Kim-vận trên thấy Dương-minh » tức là 2 năm Ất-Mão, Ất-Dậu ; « về năm Mộc-vận trên thấy
Quyết-âm » tức là 2 năm ðinh-Tý, ðinh-Hợi ; « về năm Thuỷ-vận trên thấy Thái-dương » tức là 2 năm Bính-Thìn, Bính-Tuất. –
ðó là cái khí Tư-thiên cùng cái khí năm vận hợp nhau, nên gọi là THIÊN-PHÙ (chữ PHÙ là cái dấu, cái ấn ; có nghĩa bóng là
hợp nhau, in như nhau.Ta có thành ngữ PHÙ HỢP).
_________________________________ KINH VĂN ______________________________________
Hoàng-ðế hỏi :
--. Thiên-phù với Tuế-hội như thế nào ?
Kỳ-Bá thưa rằng :
--. Như vậy gọi là THÁI-ẤT THIÊN-PHÙ….
(1)
--. Qúi tiện như thế nào ?
--. Thiên-phù như chấp pháp ; Tuế-hội như hành lịnh. Thái-ất Thiên-phù như Qúi-nhân
(2)
--. Tà « trúng » vào như thế nào ?
--. Trúng vào Chấp-pháp, thời bịnh chóng mà nguy. Trúng vào Hành-lịnh thời bịnh từ từ mà chậm. Trúng vào
Qúi-nhân thời bạo bịnh mà chết.
(3)
--. Vị thay ñổi, thời như thế nào ?
--. Quân ở vào vị Thần thời thuận ; Thần ở vào vị Quân thời nghịch ; nghịch thời bịnh gần mà lại chóng ;
thuận thời bịnh xa mà nhẹ… ðó là sự thuận nghịch của Hoả.
(4)
(1). Như Thiên-phù với Tuế-hội cùng hợp thì gọi là THÁI-ẤT THIÊN-PHÙ. – ðó là 4 năm MẬU-NGỌ, KỶ-SỮU, KỶ-VỊ, ẤT-
DẬU…. Do cái khí của Tư-thiên, cái khí của Ngũ-vận và cái khí của chủ tuế tương hợp. Nên cũng gọi là TAM-HỢP.
(2).
VƯƠNG-BĂNG
nói : «
Chấp-pháp cũng như Tể-tướng, hành lịnh cũng như Phương-bá, quí-nhân cũng như Quân
vương »
(ñây là hình dung về công năng).
(3).
VƯƠNG-BĂNG
nói : «
vị chấp pháp là chuẩn thằng của các quan chức. Vậy mà lại làm sự càn bậy, nên bịnh phát sinh
chóng mà nguy. PHƯƠNG-HÀ tuy to nhưng không có cái quyền chấp pháp, nên không chóng bị hại, mà dù mắc bịnh cũng còn
‘tự chi ‘ ñược. Qúi-nhân thời không có cái nghĩa bị lăng phạm, nên nếu mắc bịnh thời bạo tử. »
(4). ðịa lý ứng với 6 Tiết, ñó là do ở 6 khí chủ thời là một cái vị không hề thay ñổi. Nhưng lại còn có 6 khí « gia lâm » ,
theo Tư-thiên, tại toàn ñể hoàn chuyển về 6 « cơ ». Cho nên mới nói ñến sự « thay ñổi của VỊ ». Tỉ như Thiếu-âm Quân hoả
gia lâm lên trên Thiếu-dương Tướng hoả. Thế là Quân ở vào ñịa vị của Thần, thời thuận. Nếu Thiếu-dương Tướng hoả gia lâm
lên trên Thiếu-âm Quân hoả, thế là Thần ở vào vị của Quân, thời nghịch. ðó là sự thuận nghịch của 2 Hoả. – Theo ñó mà suy
ra, thời 4 khí kia cũng có cái sự phân biệt là mẹ, con. Nếu mẹ ở trên con thời thuận, con trên mẹ là nghịch. Cũng cùng một
nghĩa.
_________________________________ KINH VĂN ______________________________________
Hoàng-ðế hỏi :
--. Xin cho biết thế nào là BỘ ?
Kỳ-Bá thưa rằng :
--. Mỗi một Bộ, tính ñược 60 ñộ, có lẻ. Cho nên cứ 24 bộ sẽ chứa ñược « doanh » (ñầy, ñủ) một trăm KHẮC
mà thành một ngày thừa.
(1)
(1). ðây nói về sự gia lâm của 6 khí. Vì mỗi một khí ñều chủ 60 ngày linh 87 khắc rưỡi. Cho nên là « 60 ñộ mà có lẻ ».
Tính trong 4 năm cộng ñược 24 bộ, mà mỗi bộ « khí doanh » 87 khắc rưỡi. Vậy « tích doanh » (chứa ñầy, ñủ) 200 khắc. Lấy
200 khắc, chia vào khí của 4 năm, « doanh » 100 khắc, do ñó mới thừa 1 ngày.
_________________________________ KINH VĂN ______________________________________
Năm ðINH-MÃO = « sơ chi khí » bắt ñầu ở 76 khắc, cuối cùng là 62 khắc rưỡi ; « Nhị chi khí » bắt ñầu từ 62
khắc 6 phân, cuối cùng là 50 khắc ; « Tam chi khí » bắt ñầu từ 51 khắc, cuối cùng là 37 khắc rưỡi ; « Tứ chi khí »
bắt ñầu từ 37 khắc 6 phân, cuối cùng là 25 khắc ; « Ngũ chi khí » bắt ñầu từ 26 khắc, cuối cùng là 12 khắc rưỡi ;
« Lục chi khí » bắt ñầu từ 12 khắc 6 phân, cuối cùng là thuỷ-hạ 100 khắc. ðó là khí thứ 4 ở trong 6 khí, tính theo
số của Trời vậy.
(1)
ðến năm sau là năm MẬU-THÌN « Sơ chi khí » lại bắt ñầu khắc thứ 1. Cứ như thế mãi, hết
vòng lại bắt ñầu.
(1). Năm ðINH-MÃO = « Sơ chi khí » bắt ñầu từ ngày 1916 linh 75 khắc, cuối cùng là ngày thứ 1461, thuỷ-hạ 100 khắc.
Vậy là mỗi năm ñều là 365 ngày linh 25 khắc. Bốn năm cộng ñược 1461 ngày, lại tích-doanh 100 khắc mà thành ñược 1 ngày
