1006
hội, trong ñó có cả một ñôi giày. Cô cũng vô tình ñánh rơi giày, hoàng tử nhặt
ñược, mang giày ñi thử khắp nơi. Khi hoàng tử ñến nhà cô, người dì ghẻ giấu cô
dưới một ñống củi, chỉ cho con gái riêng ra tiếp mà thôi. Nhưng việc thử giày
không có kết quả. Hoàng tử vừa bước chân ra cửa thì một con gà bỗng gáy lên: -
"Cộc cồ cô, có cô gái dưới ñống củi khô". Hoàng tử phát hiện thấy Tro Bếp, thử
giày thì vừa vặn, hai người bèn kết duyên.
Ở truyện Thổ-nhĩ-kỳ (Turquie) còn có cả bóng dáng bà tiên: Một bà thầy pháp
mỗi ngày giao cho ñám học trò gái mỗi người một gói bông buộc phải nhặt sạch
bụi, sau ba ngày mang ñến, nếu ai không làm xong thì sẽ biến mẹ người ñó
thành bò ñen. Một cô không làm ñúng hẹn, bị thầy rủa. Khi cô trở về thì mẹ
mình ñã hóa thành bò. Bố cô bèn tái giá với một người ñàn bà có con gái riêng.
Mụ dì chửi mắng cô luôn, buộc cô phải làm nhìêu việc. Cô khóc và ở bên cạnh
bò. Một hôm, mụ bắt bố giết con bò. Theo lời dặn của bò, cô góp xương lại chôn
dưới một gốc cây tường vi. Thế rồi, dì và con gái ñược mời ñi dự ñám cưới. Cô
gái bị ñánh, ñến khóc trước mộ bò. Tự nhiên xuất hiện một bà tiên gọi cô bằng
"con gái ta" và cho áo ñẹp cùng một cỗ xe. Cô ñến dự ñám cưới ñược mọi người
ca ngợi. Lên xe trở về thì một chiếc giày rơi. Hoàng tử con vua nhặt ñược, ñoán
rằng chiếc giày ñẹp chắc chủ nhân nó cũng ñẹp. Bèn nhờ hoàng hậu ñến từng
nhà có con gái trong kinh thành ñể thử giày. Đến nhà cọ gái, cô bị mụ dì bỏ dưới
một cái máng. Một con gà trống gáy: - "Cộc cồ cô, chủ của chiếc giày ñang ở
dưới một cái máng". Hoàng tử cất máng thấy cô gái, thử giày thì vừa vặn bèn lấy
làm vợ.
Truyện của Bun-ga-ri (Bulgarie):
Nhiều cô gái ngồi kéo sợi gần một cái lỗ thông xuống vực thẳm. Một ông già
râu bạc hiện ra bảo họ: - "Hãy coi chừng, nếu ai ñể con quay rơi xuống ñó, thì
mẹ người ấy sẽ hóa thành bò cái". Nói xong ông biến mất. Do tò mò, các cô xúm
lại nhìn xuống lỗ thông. Bất ngờ một cô ñẹp nhất trong mấy cô ñánh rơi mũi
quay. Về nhà, quả nhiên mẹ cô ñã biến thành bò. Như truyện của Thổ-nhĩ-kỳ
trên, cô bị dì bạc ñãi. Bò giúp cô kéo một số sợi lanh. Sau ñó bò bị giết. Chỗ cô
chôn xương bò, cũng nhặt ñược một hộp ñầy áo quần. Ở nắp hộp có hai con
chim bồ câu. Chúng giúp cô làm công việc nhà ñể cho cô ñi lễ nhà thờ. Một
hoàng tử mê mẩn nhan sắc của cô và sau ñó nhặt ñược chiếc giày của cô rơi ra.
Cũng có cuộc thử giày. Cũng có tiếng gà gáy mách cô gái ñang bị mụ dì giấu
dưới ñống củi khô như các truyện trên.
Truyện Hy-lạp (Grèce) có ñoạn mở ñầu lạ hơn:
Có ba cô gái cùng kéo sợi với mẹ của họ. Họ giao ước với nhau nếu một trong
bốn người ñể sợi ñứt ñầu tiên thì người ấy sẽ bị giết và bị những người kia ăn
thịt (một dị bản khác kể hai người chị muốn trừ bỏ mẹ già thương yêu riêng con
gái út nên giao ước như thế ñể giết mẹ vì bà già ñã nhiều tuổi, sợi kéo thế nào
