1007
cũng ñứt. Một dị bản nữa kể rằng nhân có một nạn ñói lớn, mẹ con giao ước ai
ñánh rơi mũi quay sẽ bị những người kia ăn thịt). Sợi của người mẹ ñứt. Các cô
nói: - "Lần này tha cho vì bà ấy có công mang chúng ta trong bụng". Lại tiếp tục
kéo. Sợi của bà mẹ ñứt lần thứ hai. Các cô lại tha, bảo: - "Vì có công nuôi ta
bằng sữa của bà ấy". Sợi của bà mẹ lại ñứt lần thứ ba, hai cô ñầu bèn giết mẹ
làm thịt nấu lên rồi ăn. Cô út không làm theo hai chị. Cô nhặt xương bỏ vào vại.
Sau bốn mươi ngày cô thấy trong vại có áo ñẹp, giày ñẹp và ngựa ñẹp. Cô ñi cự
hội ngày chủ nhật, giày bị rơi, hoàng tử cũng nhặt ñược, v.v...
Ở truyện của ñảo Corse (Pháp) thì con bò ñồng thời là tiên, mẹ cô gái:
Mẹ của Ma-ri-u-xen-la chết không ai biết. Bố nàng tái giá với một mụ dì ác
nghiệt, bắt nàng chăn bò và mỗi ngày kéo một gói lớn bông thành sợi. Không
làm ñược, nàng khóc. Con bò cái ñến gần bảo: - "Chớ khóc, ta là mẹ con, ta ñã
thành tiên, ta kéo cho". Khi mụ dì biết, toan giết con bò. Bò bảo cô tìm trong
ruột mình lấy ba quả táo, một ñem ăn ñi, một ném lên nóc nhà, một bỏ trong một
hố ở vườn. Quả cuối cùng này mọc lên một cây ñầy quả nhưng có gai, không ai
dám ñến. Quả thứ hai hóa thành con gà trống. Cũng có tình tiết hoàng tử yêu cô
gái nhưng mụ dì cũng ñánh tráo con gái mình. Con gà trống gáy lên: - "Cộc cồ
cô! Ma-ri-u-xen-la trong thùng, còn Đinh-ti-ơ-na (tên con mụ dì) thì ở trên lưng
ngựa ñẹp!". Nhờ ñó hoàng tử nhận ra người yêu.
Con bò trong truyện của người Ka-bilơ (Kabiles) ñã không còn là người mẹ cô
gái nữa, nhưng vẫn có liên quan ñến người mẹ:
Một người có một trai, một gái. Vợ chết, dặn chồng ñừng bán con bò cái ñi: -
"Đó là con bò của lũ con côi!". Chồng lấy vợ khác, hai người con bị dì bạc ñãi
không ñược ăn no, nhưng chúng lại bú sữa bò nên khỏe mạnh. Mụ dì sai con
mình ñi dò. Một ñứa con gái dì muốn bú bò nhưng bị bò cho một ñá ñui mắt.
Tức giận mụ dì buộc chồng bán bò cho ñồ tể. Hai ñứa con khóc trên mộ mẹ, mẹ
bảo lấy ruột bò bỏ trên mộ. Ít lâu sau bỗng mọc lên hai cái vú: một cho bơ, một
cho mật ong, hai ñứa lại ñược bú thỏa thích. Mụ dì lại sai con ñi dò, khi chúng
ngậm vào ñầu vú thì một bên hút ra mủ, một bên hút ra hắc ín. Mụ dì giận, băm
vú quăng ñi. Hai ñứa lại khóc trên mộ mẹ. Mẹ bảo chúng bỏ nhà ra ñi. Một hôm
chúng ñến giúp việc cho một ông vua. Sau ñó vua lấy cô em làm vợ.
Ba truyện khác của Ấn-ñộ:
Một con bò cái (có nơi kể là con cá) giúp một cô gái bị dì ghẻ bạc ñãi. Mụ dì
thấy cô gái ñược bò cho bú sữa, bèn tìm cách giết bò. Trước khi chết, bò cũng
bảo cô nhặt xương da ñi chôn chứ ñừng ăn. Bấy giờ hoàng tử ñang hạ lệnh cho
các cô gái tới cung cho mình chọn vợ. Cô gái ñẹp bị dì bắt ở nhà ñể nấu ăn, còn
con dì thì ñược ñưa tới lâu ñài dự tuyển. Con bò tự nhiên sống lại, kiếm cho cô
quần áo ñẹp, giày vàng, v.v... Thấy cô xinh ñẹp, hoàng tử ñuổi theo, cô ñánh rơi
