1043
Trong sách Pan-cha-tan-tơ-ra (Năm sách dạy trẻ) cũng có một truyện giống
với truyện trên:
Một con cá sấu biết một người Bà-la-môn sắp ñi hành hương trên sông Hằng,
hắn nhờ mang mình theo vì con sông nó ở thường bị cạn. Người Bà-la-môn vì
lòng thương xót, bỏ sấu vào túi mang ñi. Đến nơi, sấu cũng ñòi ăn thịt và ñược
trọng tài là bò cái và cây xoài bênh vực. Cuối cùng nhờ mưu của chồn làm cho
cá sấu chui trở lại vào túi ñể cho người Bà-la-môn trừng trị xứng ñáng thói bạc
nghĩa vô ơn của sấu.
Cũng trong sách trên còn có một truyện khác, trong ñó rắn thay sấu:
Bồ tát xưa là một tu sĩ, tu ở núi Hy-mã-lạp hội họp ñược quanh mình năm trăm
ñồ ñệ. Một người trong số ñó có tính bướng bỉnh. Thấy một con rắn, anh nhặt về
cho ở trong một kẽ nứt cây tre, nuôi và mến như con, ñặt tên là vơ-lu-ka (vơ-lu
tiếng pa-li nghĩa là tre), tự gọi tên mình là Vơ-lu-ka-pi-ta (cha của cây tre nhỏ).
Bồ tát bảo: - "Chớ có tự ñắc về một con rắn". Đáp: - "Nhưng tôi yêu nó như
con". - "Được, nhưng nên nhớ là nó vô ơn". Ít lâu sau anh ta ñi rừng cùng với
các tu sĩ khác, ở lại ñấy mấy ngày. Rắn ở nhà ñói lắm, khi anh trở về ñưa thức
ăn, nó giận, cắn anh chết.
Như truyện vừa kể, một loạt truyện sau ñây ñều lấy rắn làm con vật ñại diện
cho sự vô ơn bẩm sinh:
Truyện của Xy-ri (Syrie):
Cậu bé Jê-du tập hợp bọn trẻ lại và ñược chúng tôn làm vua. Chúng trải quần
áo của chúng cho vua ngồi, và kết một vòng hoa lên ñầu làm mũ miện, lại ngồi
hai bên tả hữu như kiểu các ñại thần ngồi bên cạnh vua. Ai ñi qua chúng cũng
kéo lại: - "Hãy ñến cúi lạy trước mặt vua ñã".
Một người từ Jê-ru-da-lem lại cũng bị buộc ñến chào vua. Khi người này ñến,
Jê-du thấy có một con rắn quấn cổ ñến nghẹt thở. Jê-du hỏi: - "Rắn quấn cổ từ
bao lâu?". Đáp: - "Từ ba năm nay". - "Nó ở ñâu ñến?". - "Tôi ñã làm ơn cho nó,
nó trả lại bằng oán". - "Anh làm ơn và nó trả oán như thế nào?". - "Trong mùa
ñông thấy nó sắp chết rét, tôi bỏ vào lòng ñưa về nhà, ñặt trong một cái bình ñậy
lại. Mùa hè ấm tôi mở bình ra thì nó nhảy lên cổ tôi và quấn lấy, không chịu
xuống". - "Thế thì anh ñã phạm sai lầm. Trời sinh ra nó sống trong bụi cây có
lạnh, có ấm, ai bảo anh không ñể mặc nó sống như trời ñã tạo ra, lại mang về
nhốt vào bình không cho ăn. Anh chịu hành hạ là ñáng lắm". Rồi Jê-du bảo rắn:
- "Hãy xuống, sống ở ñất". Rắn rời khỏi cổ người. Người kia cám ơn nói: -
"Ngài quả là vua các loài vua và các thần tiên. Tôi thừa nhận vương quốc của
ngài".
Một truyện ngụ ngôn của Pháp:
