1045
Thời vua Đa-vít có một ông già thấy ở dọc ñường một con rắn chết rét. - "Phải
thương mọi vật trời sinh", nghĩ vậy ông mang về ủ vào lòng. Rắn sống lại thắt
lấy cổ ông già. Trọng tài bò ñực, rồi ñến lừa ñều xử phần thắng về phía rắn. Ông
già ñến nhờ vua Đa-vít. Vua không xử. Cuối cùng ñến gặp vua Xa-lô-mông lúc
ñó còn là một ñứa trẻ. Được lệnh vua cha, Xa-lô-mông kết thúc vụ kiện bằng
cách tạo cơ hội cho ông già giết chết con rắn vô ơn bạc nghĩa.
1
Trong sách Nghìn lẻ một ñêm cũng có truyện Người ñánh cá và hung thần:
Bị vua Xa-lô-mông giam hàng thế kỷ trong một cái vò gắn kín quẳng xuống
nước, một hung thần ñược một người ñánh cá vô tình vớt lên và vô tình thả ra.
Hung thần toan giết người ñánh cá, nói rằng mình ñã có câu thề ñộc: Ai cứu sẽ
giết chết (vì sau một thời kỳ rất lâu hứa thưởng cho những ai cứu mình mà
không thấy nên hung thần thề ngược lại là sẽ phạt người nào cứu mình). Người
ñánh cá làm bộ không tin, nói hung thần to lớn như thế làm sao lại có thể chui
ñược vào bình. Bị nói khích, hung thần hóa làm ñám mây ñen chui tọt vào,
người ñánh cá lập tức ñóng nút lại và ném xuống sông.
Việt-nam còn có truyện với chủ ñề lấy oán báo ân, nhưng hình tượng thì khác
với các truyện trên:
Một người làng chài ñang ñánh cá ở trên sông, bỗng nghe có tiếng kêu cứu,
bèn chèo thuyền ñến chỗ có người chìm, cắm sào xuống cho kẻ bị nạn níu vào
trèo lên. Hắn ñược thoát, nhưng mũi sào làm cho mắt hắn bị thương. Hắn bèn
phát ñơn kiện ñòi bồi thường con mắt, nếu không thì người làng chài phải ñi ở
cho hắn suốt ñời. Quan ñòi người làng chài ñến hỏi: - "Sao anh lại làm bị thương
con mắt hắn?". Người làng chài chưa kịp trả lời thì người kia ñã nói: - "Tôi ñang
ở dưới nước. Nó lấy sào ñâm xuống làm con mắt tôi bị thương". Quan bắt tội
người làng chài: - "Vì mày làm mắt nó bị thương, vậy mày phải làm cho mắt nó
lành". Quan lại hỏi người kia: - "Lúc mày chìm dưới nước, mắt ñã bị thương
chưa?". - "Còn tốt hoàn toàn". Quan bảo lính: - "Vậy thì hãy quẳng nó xuống
nước ñúng vào chỗ cũ ñể cho người làng chài này tìm cách chữa lành con mắt
cho hắn". Người kia nghe quan xử như thế, bèn rút ñơn kiện
2
.
1
Người Do Thái kể ñoạn ñầu của truyện này như sau: Một người mang bình sữa gặp một con
rắn ñang rên rỉ giữa ñồng liền hỏi: - "Sao lại rên?" - "Vì khát. Mày mang cái gì trong tay?" -
"Sữa" - "Làm ơn cho ta ăn, ta sẽ chỉ cho một kho vàng". Người ấy cho rắn uống sữa. Rắn bèn
mang ñến chỗ một hòn ñá có vàng. Người ấy cầm lấy, bỗng chốc rắn nhảy lên cuốn cổ, nói: -
"Ta sẽ làm mày chết, vì mày lấy của ta". Người kia ñáp: - "Hãy ñi với ta ñến tòa án Xa-lô-
mông", v.v... Một số truyện trên ñều theo Cô-xcanh (Cosquin). Những truyện cổ tích Ấn-ñộ và
phương Tây.
2
Theo Dã sử, "Phiến ngôn chiết ngục".
