1114
chốn kinh kỳ có nhiều sách hay thầy giỏi. Một khi công thành danh toại, chàng
mới có cách ñể xin chính thức cưới nàng. Khi chia tay, chàng còn dặn:
- Dù có ñá nát vàng phai, ta cũng chỉ biết có nàng. Đổi lại ta chỉ xin nàng một
lòng chờ ñợi.
Ngày lại ngày nối nhau trôi qua. Tống Như Mai từ ngày theo thân phụ về kinh
ñã ñược năm năm. Trong thời gian này, chàng ra sức dùi mài kinh sử. Lòng càng
nhớ Xuân Hương, chàng lại càng ñể tâm vào việc học tập. Quả nhiên công phu
của chàng không uổng. Khoa thi năm ấy, chàng ñậu ñầu, rồi tiếp tục vào thi
ñình, ñậu luôn trạng nguyên. Thấy chàng con trẻ tuổi mà thông minh, nhà vua
phong làm khâm sai ñại thần, cho ñi thanh tra các tỉnh. Chàng vui vẻ nhậm chức.
Trước hết, chàng xin phép về công cán tỉnh Bắc, nhân thể thăm dò tình hình
người yêu năm năm qua không một tin tức.
Lại nói chuyện Xuân Hương. Từ ngày chia tay Như Mai, lòng nặng buồn rười
rượi. Tin ở lời thề thốt của chàng, nàng quyết một lòng chờ ñợi. Có nhiều ñám
ñến dạm hỏi, nàng ñều từ chối. Để cho bọn con trai khỏi theo ñuổi, nàng bỏ vào
tất cả những áo xống ñẹp cùng hoa hột vòng xuyến mà Như Mai cho mình rồi
ñem chôn cất. Nàng bỏ học, ăn mặc nâu sồng, ở nhà giúp mẹ nuôi tằm trồng dâu.
Tuy nhiên nàng vẫn không giấu ñược nhan sắc nhạn sa cá lặn của mình. Một
viên án mới bổ ñến, nghe tiếng ñồn về sắc ñẹp Xuân Hương thì trong lòng hâm
mộ. Gặp nàng ở chợ buông lời trêu ghẹo, nhưng nàng nghiêm sắc mặt cự tuyệt.
Quan giận ñể bụng, sau ñó ít lâu ngầm cho người ñến gây sự với nàng ñặt ñiều
về việc bội hôn, ñể việc ñưa ñến cửa công, cuối cùng quan cho bắt nàng giam
lại. Vẫn chưa cam thất vọng, quan lại sai người thân tín vào nhà giam dỗ dành,
hứa nếu nàng thuận theo mình thì sẽ ñược làm nàng hầu, ăn mặc sung sướng,
nhược bằng không thuận sẽ làm cho nhục nhã. Một lần nữa quan án lại bị nàng
nhiếc mắng ê chề. Hôm sau, Xuân Hương liền bị quan kết tội bội hôn và lăng mạ
trưởng quan, bị ñánh ñòn 80 roi trước công chúng.
Ngày gia hình ñã ñến. Hôm ấy cũng là ngày phiên chợ, nên người ñông nghìn
nghịt. Trên một cái bàn gần chợ, quân lính sắp hàng chỉnh tề. Xuân Hương tay
bị trói, do một người lính ñiệu ra trước mặt các quan ñể tuyên án. Một tên lính
cầm roi sắp sửa giáng vào người nàng. Nhưng giữa lúc viên ñề lại ñang xướng to
tội trạng, thì hàng quân bỗng dạt ra, nhường chỗ cho một người ñang cưỡi ngựa
tiến vào, theo sau có một tên lính cầm cờ có hai chữ "khâm sai". Thấy vậy, mọi
người ñều sụp lạy. Người cưỡi ngựa chính là Tống Như Mai. Nguyên khi ra ñến
tỉnh Bắc, chàng cho lính hầu giữ kín mọi việc, riêng mình cải trang thành một
người hành khất. Chàng không ngờ người yêu của mình ñang lâm nạn. Tay bị
tay gậy, chàng ñã ñến với từng người tìm hiểu sự thật về Xuân Hương. Người ta
cho biết nàng là con người ñoan chính, rằng nàng không chịu lấy ai, chỉ thủ tiết
ñợi chờ một chàng thư sinh nào ñó ñang theo học ở kinh kỳ. Khi hỏi về viên
