1123
IX - TÌNH BẠN, TÌNH YÊU VÀ NGHĨA VỤ
171. BÀ CHÚA ONG
Ngày xưa có một người học trò nhà nghèo rớt mùng tơi tên là Sĩ. Anh ở với bà
mẹ già lụ khụ. Anh muốn lấy vợ ñể vợ ñỡ ñần công việc nhà và phụng dưỡng
mẹ già, nhưng hỏi mấy ñám, người ta thấy nhà anh luôn năm thiếu ăn nên ñều
lắc ñầu từ chối. Vì thế, anh vẫn phải sống một thân một mình với nghề ñi củi.
Hàng ngày, buổi sáng tinh sương, anh lên rừng chặt củi ñem ra chợ bán. Chiều
lại, ăn xong, anh mới cầm lấy quyển sách.
Cứ như vậy cho ñến ngày anh học thành tài. Kỳ ấy nhà vua mở khoa thi ở kinh
ñô ñể kén nhân tài. Các sĩ tử ñua nhau chuẩn bị tiền gạo, lều chiếu ñể vào dự thi.
Trong lòng Sĩ cũng hăm hở muốn ñua chen chốn trường văn trận bút, nhưng tài
lực nhà anh quá kém cỏi, chẳng biết lấy gì dùng ñể nuôi mẹ già những ngày
vắng mặt, cũng chẳng có gì ñể ăn tiêu dọc ñường. Sắp ñến kỳ thi, mấy người bạn
anh lần lượt trẩy kinh mà không rủ anh. Sĩ cố chạy vạy mấy nơi, nhưng không
kết quả. Mãi về sau mới có mấy nhà láng giềng tốt bụng nhận nuôi nấng mẹ già
cho anh ñể anh yên tâm ra ñi. Và rồi cuối cùng anh cũng ñánh liều cất bước lên
ñường, tuy rằng trong lưng không có một ñồng một chữ.
Thoạt ñầu anh gánh hàng thuê cho bọn lái buôn. Làm hết hơi hết sức trong hai
ngày, anh nhận ñược ở họ cơm ăn và một quan tiền công. Có vốn, anh lại tiếp
tục ñi nữa. Sau hai ngày tiêu rất dè sẻn, số tiền mới kiếm ñược cũng lại hết nhẵn.
Mặc dầu vậy, anh vẫn không dừng lại, hy vọng dọc ñường sẽ tìm ñược việc làm.
Nhưng rủi thay, ngày hôm ấy trời mưa, không một ai thuê mướn cả. Vì chỉ còn
ba ngày nữa ñã bắt ñầu nhập trường, anh không thể nấn ná ñược. Đành phải cắm
cúi bước liều trong lúc không có một hột gì vào bụng. Trời xế chiều, anh ñi tới
một khu rừng rậm. Trong khi ñang bước thấp bước cao mong tìm ra một ngôi
nhà nghỉ trọ, thì anh bị lạc ñường. Anh quanh quẩn mãi giữa ñêm tối trong lùm
cây mà không nghe qua một tiếng gà gáy chó sủa. Cuối cùng bụng ñói, cật rét,
sức mệt, anh trèo lên một cây cổ thụ, ñịnh tìm một chỗ tạm nghỉ chân. May làm
sao, lúc trèo lên ñến nhánh chẽ ba, bỗng thấy thấp thoáng bên phía tay trái có
anh ñèn. Lòng mừng khấp khởi, anh vội tụt xuống lần về hướng ấy. Chỉ một lát,
anh ñã ñứng trước một ngôi nhà lá nhỏ. Anh hồi hộp gọi cửa, và rất ngạc nhiên
thấy cánh cửa mở ngay như có người chờ sẵn. Một cô gái tay cầm một cây ñèn
sáp bước ra. Dưới ánh ñèn Sĩ trông rõ cô gái mặt mũi xinh xắn, nhưng hai mắt
lại mù. Cô ñon ñả:
- Chào thầy khóa. Thiếp chờ thầy ñã lâu. Mời thầy vào trong này.
