1211
lại. Trên trời có bốn ngôi sao tụ bên Ngân-hà giống ñóa hoa ñó là Chức nữ; và
ba ngôi khác hình tam giác là Khiên Ngưu, gần ñó lại có hai ngôi nhỏ là con của
họ.
Truyện của người Lô-lô Puê-puê ở ñảo Ô-ba (Hobart) (châu Úc-Australie);
Ta-ca-rô và Ba-ni-hi Ma-ma-ta, người ñàn bà ở xứ Mặt trời:
Có những người ñàn bà ở xứ Mặt trời xuống trần lấy nước biển. Xong họ ñặt
cánh trên bờ rủ nhau xuống tắm. Một anh chàng là Ta-ca-rô thấy vậy bèn rình
xem. Thấy Ba-ni-hi ñẹp nhất ñám, anh bèn trộm lấy cánh vùi dưới ñất ở dưới
cửa nhà mình. Tắm xong, mọi người bay về trời, duy có Ba-ni-hi cùng với con
ñành ở lại. Ta-ca-rô dỗ dành bảo nàng lên nhà trồng khoai mài với mẹ mình. Nói
rồi anh ta ñi. Ba-ni-hi ñành lấy anh làm chồng. Một hôm ñứa bé ngắt lá khoai
mài bảo: - "Mọc! Mọc". Lá tự nhiên mọc thành cây. Thấy vậy, mẹ Ta-ca-rô
tưởng ñứa bé ñào trộm cây mài bèn nổi giận mắng mỏ. Mẹ ñứa bé nói: - "Không
phải trộm, nó lấy lá làm thành cây ñấy!" Rồi ngồi tựa cửa khóc, nước mắt chảy
xuống xói ñất, cánh lộ ra. Ba-ni-hi moi lấy cánh mang vào, rồi ñem con về xứ
Mặt trời. Ta-ca-rô về không thấy vợ, bảo chim bói cá bay lên tìm, chim lên ñến
nơi thấy mẹ con ñang nhuộm chiếu. Đậu ở cây, chim vẽ hình Ta-ca-rô ném
xuống. Đứa bé nhặt lên ñưa cho mẹ nó. Người ñàn bà bảo chim: - "Về bảo Ta-
ca-rô lên ñây, ta sẽ xuống." Được tin, Ta-ca-rô bèn làm cung tên rất khỏe. Phát
thứ hai cắm vào ñuôi mũi tên thứ nhất. Cứ thế cho ñến mũi thứ một trăm ñã
ñụng ñất. Anh bắt rễ cây ña cho bám vào cái cầu bằng tên ấy. Đoạn anh thổi hơi
vào và nói: - " Rễ hãy mọc lớn lên! lớn lên!". Rễ ña mọc rất nhanh, không mấy
chốc quấn chặt lấy mũi tên bám lấy mặt trời. Bói cá bảo anh trang ñiểm rồi leo
theo mình. Khi gặp Ba-ni-hi, anh bảo nàng xuống ở với mình. Ba-ni-hi mang
chiếu cõng con ñi theo Ta-ca-rô. Nửa ñường, Ba-ni-hi cầm rìu chặt ñứt rễ ña
trước mặt. Ta-ca-rô và bói cá rơi xuống, mẹ con trở lại. Từ ñấy ñường lên trời bị
cắt ñứt vì không thể bắn tới ñược nữa
1
.
1
Theo Su-át (Chouate). Huyền thoại và truyền thuyết thổ dân ở ñảo TânHê bờ-rít (Nouvelle
Hébride) châu Úc (Australie), tạp chí Nhân loại tập VII (1912). Một dị bản kể như sau: Một
bọn người có cánh ñến tắm ở sông Oa-tun (Watun) trong ñó cũng có người ñàn bà có con bé.
Cánh của nàng cũng bị một người ñàn ông lấy trộm và nàng ñành làm vợ anh. Một hôm hai
người cãi nhau, chồng quát: - "Chúng mày ở ñâu thì xéo ñi!" Vợ khóc, nước mắt cũng làm xói
ñất, làm lộ bộ cánh giấu dưới ñó. Vợ nhân lúc chồng vắng nhà bế con bay ñi. Chồng về hỏi vợ
cả, vợ cả không biết. Như truyện trên, anh trèo lên núi ñá Mut bắn tên lên trời, tên trúng vào
cây ña gần nhà người ñàn bà. Các mũi tên sau cũng tiếp tục cắm vào ñuôi nhau, anh lấy rễ cây
ña cho bắt vào mũi tên cuối cùng, rễ cũng bò ñến cành ña trên trời. Anh ta leo lên, mang theo
một thúng quả cây. Đến nơi thấy con chơi ở khe, từ trên cây anh ném xuống các thứ quả. Mỗi
lần nhặt ñược, ñứa bé mang về cho mẹ. Mẹ nó kêu lên: - "Ồ, ñây là loại quả mà chúng ta ăn ở
dưới kia!" Lần thứ ba, mẹ nó chạy ra nhìn lên cây thấy chồng: - "Làm sao ñến ñược ñây?" -
"Tao ñi theo một con ñường riêng". - "Tìm ai?" - "Tìm mày về" - "Tao không muốn". Nhưng
người ñàn ông cố ép. Người ñàn bà buộc phải bế con ñi theo và nửa ñường nàng cũng chặt ñứt
