1281
dấu hiệu ta ñưa ra hỏi, mà còn dùng dấu hiệu ñể ñối ñáp với ta, y như những vế
biến ngẫu tài tình. Thoạt ñầu ta muốn nói: "Luôn luôn trong ñầu phải tâm niệm
lời dạy của ñức Thích Ca" thì sư ông ñã trả lời: "Cần phải giẫm xuống dưới chân
những cám dỗ của Ma vương". Ta lại muốn nói: "Con hạc cắp dưới cánh lời cầu
nguyện mang lên thượng giới". Sư ông trả lời: "Con rùa ghé tấm lưng ñội bia
ñứng trước chùa". Cuối cùng ta giơ ba ngón tay ñể nói "Tam quy". Sư ông giơ
cả bàn tay ñể ñối lại là "Ngũ giới". Đó là ñiều không phải những kẻ ñạo học tầm
thường có thể trả lời một cách nhanh gọn ñược. Sư ông Diệu Kế quả là một ngôi
sao trong rừng thiền chúng ta".
Đọc xong, bọn hào lý làng Bích-khê cúi chào vị hòa thượng già, rồi sau ñó trở
về chùa xin ra mắt sư Diệu Kế. Bọn họ hết lời xin lỗi:
- Chúng tôi quả thật người trần mắt thịt, không biết ñược ñạo học của hòa
thượng sâu rộng như biển. Chẳng qua chỉ vì có một vài người xấu thói thêu dệt
ñiều này tiếng nọ vu cho hòa thượng nên buộc làng chúng tôi phải rước bậc ñại
ñức ñến chùa ñể bày cuộc thử thách. Giờ ñây tất cả mọi nghi ngờ ñều ñã tiêu tan.
Xin hòa thượng miễn chấp cho lũ ngu ñộn này.
Sau khi bọn hào lý ñã ra về hết, người thợ giày bèn ra khỏi chỗ nấp. Diệu Kế
hỏi:
- Bạn hãy mau mau cho biết bạn ñã trả lời như thế nào về những câu hỏi của
ông già ấy làm cho danh tiếng của tôi bỗng nổi lên như cồn trước bọn hào lý
vậy?
Người thợ giày ñáp:
- Có gì ñâu. Thoạt ñầu lão già ấy chỉ tay lên ñầu ý hỏi tôi có biết làm mũ ni
hay không? Tôi ñạp chân xuống ñất ñể trả lời rằng tôi chỉ biết ñóng giày mà
thôi. Thế rồi lão lại chỉ vào nách ñể hỏi tôi có thứ da nào mềm như da nách ñể
thửa một ñôi. Tôi chỉ vào lưng ñể nói rằng dạo này chỉ còn thứ da dày như da ở
lưng, nhưng dùng ñể ñóng giày cũng khá bền tốt. Thế rồi ông lão quyết ñịnh
thửa một ñôi nhưng lại mà cả có ba quan. Tôi nhất ñịnh không chịu, ñòi phải có
ñủ năm quan mới làm. Thế là ông lão bỏ ñi ra, chắc ông lão bủn xỉn chê ñắt
không thửa
1
.
KHẢO DỊ
Một dị bản có tên là Quan huyện và người thợ giày:
1
Theo Pháp Á tạp chí.
