1312
"Hẹp thế nào ñược". Hắn nói thế rồi trèo vào nằm thử ñể cho nàng thấy mình
làm ñúng. Nhưng thiếu phụ ñã bất chợt ñóng ập cửa lại khóa luôn hắn vào trong,
rồi ñi ñến nhà giam ñưa giấy của chánh án cho chủ ngục. Tình nhân ñược thả,
nàng ñưa về nhà. Hai người ñùa giỡn vui thú bên cạnh cái tủ. Sau ñó họ nhặt
nhạnh mọi thứ của quý và mấy bộ áo quần tốt của mấy người kia, ñoạn họ sang
nước khác. Năm người nằm phục vị trong tủ luôn trong hai ngày. Mót quá, anh
thợ mộc ñái xuống ñầu vua, vua ñái xuống ñầu tể tướng, tể tướng ñái xuống
chánh án, chánh án ñái xuống cảnh sát trưởng. Cuối cùng họ nhận ra nhau nhưng
chẳng có cách gì ñể tự giải thoát cả. May sao, giữa lúc ấy anh chồng thiếu phụ
về. Thấy nhà trống mà có cái tủ lạ và tiếng rì rầm bên trong, hắn bèn cạy khóa.
(Một dị bản kể là hàng xóm nghe tiếng kêu cứu ñến phá cửa ra). Để an ủi anh
chàng mất vợ, vua phong cho hắn làm hữu thừa tướng
1
.
Trong Nghìn lẻ một ñêm, truyện trên ñược kể giống với một loại truyện mà
người phương Tây quen gọi là "truyện ngăn kéo"
2
: bốn anh chàng mê gái - ở ñây
là gái có ñức hạnh - bị gái lừa và biến thành những con người kỳ cục (vì cũng
như các trường hợp ñã kể, khi sắp ñược hưởng ân huệ, cô gái bắt họ thay những
áo quần lố lăng mà mình ñã chuẩn bị sẵn), và chưa ñược gì thì ñã có tiếng ñập
cửa, rồi bị ñẩy vào những gian buồng khác nhau. Sau khi từ những căn buồng
này bước ra, người nào cũng buộc phải nhảy hết hơi và mỗi người phải kể một
câu chuyện vui.
Truyện của Ba-tư (Iran)- Nhà kiến trúc, vợ anh ta và ba vị ñại nhân của vua
Gu-va-chia:
Thành phố Bim xứ Kéc-man có một nhà kiến trúc giỏi nhưng lười. Một hôm
vợ bảo ñi sang nước Gu-va-chia ñể xây dựng sự nghiệp nếu không thì xấu hổ.
Khi chồng ra ñi, vợ giao cho một cây bạch dương, bảo: nếu cây héo là lòng
trung thành bị giảm sút: nhưng nếu cây tươi thì nên nhớ là vợ mình ñang ñợi.
Đến nơi, anh mới biết các nhà kiến trúc nước này ñều bị vua giam, vì vua sai
làm một cung ñiện và một lầu bát giác, hẹn nếu không xong thì phạt một nghìn
ñồng, nhưng không ai chịu làm. Anh xin phép vào ngục hỏi những người bị
giam, rồi trở về quyết vẽ mẫu thi công. Làm xong, anh ñược vua khen ngợi, cho
làm quan với số tiền thưởng ñã hứa, lại cất nhắc làm ñại thần. Có ba vị ñại thần
cũ ghen tị, tìm cách hãm hại. Một hôm anh cầm cây bạch dương tươi bỗng nhiên
nhớ vợ, khóc rồi ngủ vùi. Một người lấy rượu thịt bỏ vương vãi ở xung quanh
anh và ở ngai vàng, rồi tâu cáo với vua rằng anh say sưa ñến mức có hành vi
thiếu tôn kính. Vua cho ñòi ñến, anh nói thực về cây bạch dương và sự trung
thành của vợ, lại nói mình chưa ăn uống gì, chắc là bị người vu cáo. Vua cho
người ngửi ở mồm quả không thấy có mùi men, nên tha. Nghe lời anh tâu, chúng
1
Theo Hà-nội báo (1935).
2
Ý nói từ truyện này lôi ra nhiều truyện khác (conte à tiroirs).
