1315
Để thử cái hoa hồng huyền bí của một người lính, một hoàng tử sai hai người
ñến bắt tình với vợ người lính ấy. Họ cũng ñược người ñàn bà hẹn vào những
giờ khác nhau. Người thứ nhất tới, trò chuyện chưa ñược bao lâu thì người tớ gái
của nàng - ñã cùng với chủ bàn mưu trước - gõ mạnh cửa. Nàng nói. - "Ông anh
tôi ñã tới!". Anh kia hoảng hồn, người ñàn bà ñưa giấu vào một nhà kho khóa
cửa lại. Đến lượt người thứ hai cũng thế. Trong nhà kho có một cái giếng cạn mà
trước ñó hai thầy trò cô chủ ñã treo lên miệng giếng một cái giường bằng những
sợi dây bục. Hai người bị nhốt thấy mỏi mệt bèn lần ñến giường ngồi lên ñịnh
nghỉ ngơi, song dây ñứt, cả hai lăn xuống giếng.
Truyện của người vùng Thượng Băng-la-dex (Haut Bangladesh).
Có bốn người: một cảnh sát trưởng (cốt-oan), một cố vấn của vua, một thượng
thư ñầu triều và vua ñều mê một cô gái chưa chồng. Cũng như một số truyện
Bắc Ấn trên kia, cô cũng hẹn bốn người ñến vào bốn giờ khác nhau. Cảnh sát
trưởng ñến ñầu tiên. Nghe gõ cửa, hắn sợ quá hỏi trốn ở ñâu. Cô gái ñưa vào
buồng tối làm cho hắn dính mật từ ñầu ñến chân và cho chui vào một cái bao
ñựng lông rồi buộc lại ñặt ở gần cửa sổ. Vua là người ñến thứ hai, thấy có bao
lông ñang cụ cựa, vua hỏi: - "Ai ñấy?". Nàng ñáp: - "Đó là một con yêu ăn thịt
người (rắc-sa-xa)". Nghe nói thế, cảnh sát trưởng nhảy dựng. Vua sợ quá lủi một
mạch. Hai người kia lần lượt tới, cũng thế. Cuối cùng cảnh sát trưởng cũng tháo
ñược dây, mình ñầy lông, lần ra khỏi túi, chạy mất.
Ở truyện của người Tây-tạng gần Ấn-ñộ thì cô gái tên là A-ma-ra, ñối tượng
của cô là bốn nhà học giả (păng-ñi) cố vấn nhà vua. Cuối cùng cả bốn người ñều
bị cạo ñầu, bị hành hạ và bị bỏ vào bao tải ñể sáng dậy cô gái cho người mang
tới nộp vua.
Ở truyện của người Ả-rập (Arabes) thuộc Tuy-ni-di (Tunisie) thì lại kết hợp
với mô-típ truyện Con mụ lường: Bảy người ñược vua sai ñi dỗ dành một người
ñàn bà, vợ chàng lái buôn, không phải lần lượt mà cùng ñến một lúc, và cùng
một lúc rơi xuống hố trên có nắp bẫy (Xem Khảo dị, truyện số 84, tập III).
Một truyện nôm của ta là Hoàng tú tân truyện cũng có nội tình tiết tương tự
với truyện trên. Hoàng Tú ñậu trạng, ñi sứ nước ngoài, phải ở lại ñấy nhiều năm.
Vợ là Ngọc Côn vốn bị chồng hắt hủi vì có lỗi lầm, bèn cải trang làm một người
ñàn bà khác, vượt biên tìm chồng. Sau những ngày vật lộn gian khổ nàng ñến
nơi, ñược chồng cưới làm vợ mà không biết ñó là vợ cũ ở nước nhà sang. Có tên
Tống thần thấy nàng ñẹp, lại thấy Trạng ñược vua ưu ñãi, nên "Có lòng ăn trộm
ấn vàng, gieo tai gieo vạ cho chàng Trạng nguyên". Hoàng Tú liền bị vua bắt
ñầy ñi "sơn hải mươi niên". Trong khi ñó Tống thần ta tìm ñến nhà Ngọc Côn ñể
gạ "ái ân sự lòng". Tương kế tựu kế, Ngọc Côn sai người hầu "cửa sau gian
giữa, hố ñào bên trong". Tống thần y hẹn, nửa ñêm hí hửng mò tới, bị sa xuống
