402
Một hôm chúa ngồi lên bắt anh lạy. Vì dưới giường lúc ấy có con chó nên lạy
xong anh nói: - "Tôi lạy ông cũng như lạy chó". Nói rồi chỉ con chó dưới
giường. Chúa giận quá bắt trói ở cửa. Nửa ñêm, chúa ñau bụng ñi ngoài, anh ôm
lấy chân, nói: - "Tôi yêu ông lắm, ông ñi ñâu tôi cũng ñi". Nói rồi không chịu
thả. Chúa mót quá phải cởi trói cho anh.
Một hôm nhà chúa có người chết, sai anh lên rừng chặt gỗ làm áo quan. Anh
chặt cây mọc ở vách ñá rồi buộc dây bảo con cháu chúa kéo. Cây ñổ ñè lên chết
cả. Về thấy chúa khóc, anh nói: - "Chết một ñống không khóc, ñi khóc một
người". Gặp kỵ giỗ anh ñốt than thả trên nguồn nước, về bảo nhà chúa rằng: -
"Ai muốn xem bọ hung ñi buôn thì ra mà xem". Mọi người ñua nhau ñi xem,
nhân dịp ấy anh xếp xôi thịt làm một gánh vào rừng chén ñẫy. Lần này chúa nhất
ñịnh bắt anh phải chết. Từ ñây truyện giống với Cuội của ta, chúa bắt Hột Nhồi
bỏ bị ñặt ở miệng vực, ñợi ăn xong sẽ xô xuống. Một chúa ñất khác cưỡi ngựa ñi
qua, hỏi thì ñáp: - "Tôi bị ghẻ kinh niên nằm vào ñây ñể có người mang ñi
chữa". Chúa xin nằm thay vì hắn cũng có ghẻ. Hột Nhồi ñợi hắn bị người ta xô
xuống sông, mới cưỡi ngựa về, kể với chúa cảnh sống sung túc ở dưới nước, làm
cho chúa thèm rỏ dãi. Chúa hỏi: - "Ta và người nhà ta có xuống ñược không?" -
"Càng nhiều càng tốt. Hãy làm cho chúa lồng song, người nhà lồng tre". Mấy
ngày sau khi làm cho cả họ nhà chúa chết sạch, Hột Nhồi lại ñến kể với vợ chúa
hành trình xuống thủy phủ. Ngày thứ nhất qua bản Chăng (chìm), ngày thứ hai
qua bản Phù (nổi), ngày thứ ba qua bản Phong (trôi) ngày thứ tư qua Háng ngày
cá (chợ quạ) rồi mới ñến Xứ sở tổ tiên nhà chúa. Tổ tiên nhà chúa không cho về
nữa. Vợ chúa nghe nói thế ñi lấy chồng khác
1
.
Người Miến-ñiện (Myanmar) có truyện Cậu bé nói dối:
Một thằng bé hay ñi lừa, người ta gọi là Thánh Cuội. Một hôm cùng ñi với bố
có mang theo một túi cơm thịt ñể ñi ñường mà ăn, hắn lụt lại sau, chén hết sạch,
vứt túi. Khi bố bảo ñưa túi thì hắn ñáp: - "Con tưởng mang ñi ñường ăn, nên con
vứt cho ñường ăn lúc nãy rồi!". Bị bố ñuổi, Cuội về lu loa với mẹ rằng bố ñã bị
rắn cắn chết, may có mà người lang khiêng xác về hộ. Thấy mẹ bận than khóc,
hắn nói: - "Nên quay con lợn nhà ñể ñãi những người mang xác bố về". Mẹ bằng
lòng, hắn làm ngay và ngồi chén hết một nửa. Đến chiều bố về thấy vậy, ñánh
cho một trận, bảo: - "Cho mày nốt chỗ lợn kia rồi cút ñi khuất mắt không ñược
về nữa!". Gặp một lão hà tiện ñang cuốc vườn, hắn vác lợn ñến, nói: - "Bác ơi,
cháu biếu bác một nồi ñầy thịt quay ñây, nhưng phải cho cháu xin chiếc nồi ñất,
ñược không?" - "Được". Hắn lại nói: - "Không phải phiền bác trở về nhà làm gì
ñể cháu gặp bác gái, nhờ bác ấy lấy nồi cho". Khi gặp vợ lão hà tiện hắn lại nói
khác ñi: - "Đây là thịt quay, bác trai ñồng ý ñổi một túi vàng ñấy!". Thấy bà này
tỏ vẻ không tin, hắn gọi to cho lão chồng nghe: - "Bác ơi, bác gái không chịu
1
Theo Đức Hùng, Phù Ninh. Nàng Ái Kao (truyện cổ tích).
