407
Trường Công ñi làm cho ñịa chủ, một hôm ở ñồng về tháo cánh cửa, nói dối
bà chủ là ñể khiêng ông chủ về vì ñã chết; lại vội vã chạy ra ñồng lừa ông chủ
nói nhà bị cháy nên cứu ñược cánh cửa chạy ra ñây. Hai vợ chồng ñịa chủ bị tẽn,
kiện lên quan. Quan toan bắt tội thì Trường Công nói nhà mình có một cái giá
rất quý, ai trèo lên sẽ nghĩ ra cách "xỏ" ñược người khác. Quan sai người ñi lấy
giá về, rồi lại sai ñập cửa công ñường, vì Trường Công bảo hắn giá ấy rất to,
không ñưa vào lọt. Mắc lừa, quan sai lính ñem Trường Công ñi dìm ở biển. Dọc
ñường, Trường Công nhổ gốc một cây rồi lắp lại như cũ. Đến nơi nói: - "Tiếc
quá, tôi có một kho châu báu ở chỗ gốc cây nhổ lúc nãy, chưa ñào lấy ñược". -
"Mày chỉ lừa dối", lính bảo thế. - "Cứ trói tôi lại, rồi về lật gốc cây lên xem tôi
có nói dối hay không". Chúng trói lại cặp vào ván thuyền rồi bỏ về tìm của. Lúc
ấy, có một lão ñịa chủ, dẫn dê ñi qua ñấy, Trường Công bảo lão sẽ khỏi tật gù
lưng nếu bị trói vào ván thuyền. Lão xin thế chân, Trường Công trói lão vào ván
thuyền rồi dẫn dê ñi. Trong khi lính nhà quan không tìm thấy châu báu chạy ra
ném tên ñịa chủ xuống biển, thì Trường Công ñã ñem dê về lừa quan rằng: Long
vương ñang ñặt tiệc và chuẩn bị một xe ngọc báu chờ quan xuống! Quan tin thật
và hám của, cuối cùng nhảy xuống biển ñể tìm Long vương
1
.
Truyện của người Mông-cổ: Một người ăn mày tìm cách giúp một bác dân
nghèo bị sói ăn mất ngựa chỉ còn có cái ñuôi. Hắn cắm chặt cái ñuôi ở cửa hang
cáo rồi ngồi ngoài, nắm chặt bằng hai tay. Lão quan ñi qua, hỏi. - "Làm gì ñó?".
Đáp: - "Không ngờ ngựa của tôi chui tuột vào hang, cũng may nắm ñược cái
ñuôi". "Ngựa thế nào?" - "Một ngày có thể vòng quanh quả ñất 7 vòng" - "Ai
cho phép mày chăn ngựa cạnh lều ta. Cút ñi!" - "Thưa ông, chân tôi bị ñau
không ñi nổi" - "Con khỉ, cưỡi ngựa ta mà ñi, ñưa ñuôi ñây?". Thế là hắn phi
một mạch tìm bác dân nghèo giao ngựa. Gặp một lão nhà giàu ñầu ñội nồi thịt,
hắn lại làm quen: - "Đố anh lừa ñược ta". - "Tôi lừa thế nào ñược. Kìa trông trời
cháy rừng rực". Hắn làm bộ hốt hoảng ñến nỗi lão kia phải ngửa mặt trông, do
ñó ñổ mất nồi thịt. Hắn chạy ñi gặp vua (Kha Hãn). Vua hỏi: - "Mi biết làm gì?
Lều vải ñâu?" - "Không có lều nhưng muốn gì là làm ñược ngay". "Nói láo, tao
còn chưa ñược nữa mày. Có giỏi thì làm tao xuống ngựa thử xem". Cũng như
truyện của ta, hắn vờ gãi tai nói: - "Tôi làm sao lại bắt ñược vua xuống ngựa,
nếu vua xuống tôi làm cho lên thì ñược". - "Được". Khi thấy vua xuống ngựa,
hắn vỗ tay: - "Đấy, tôi ñã lừa ñược rồi ñấy". Vua lại nhảy tót lên ngựa, hắn tiếp:
- "Đấy, ñã làm cho ngài lên ngựa rồi ñấy"
2
.
Ở châu Phi có truyện của người An-jê-ri (Algérie): Một ñứa bé mồ côi có một
con bê. Bê bị giết, hắn bán da chỉ ñược một ñồng tiền sứt. Ở chợ, gặp hai người
ngồi trước một ñống bạc, hắn quẳng ñồng tiền sứt của mình vào ñó rồi hô hoán
1
Theo Bức gấm thêu.
2
Theo Nắng Mai Hồng. Sách ñã dẫn.
