409
Một truyện khác của Pháp, Ri-sơ-ñô, ñoạn ñầu có hơi khác:
Ri-sơ-ñô ñông con, nhà nghèo quá phải nghĩ cách gạt ông chúa. Mới sai một
ñứa nhỏ ñến mượn ông chúa một cái ñấu. Chúa hỏi: - "Mượn ñể làm gì?" - "Để
ñong bạc". Lúc trả ông chúa thấy có ba lu-i vàng dính ở ñáy ñấu thì sửng sốt hỏi:
- "Tại sao mày có nhiều tiền thế?" - "Tôi lột da con bò cái, một cái lông người ta
mua một lu-i" - "Đúng không?" - "Đúng". Ông chúa sai lột da 50 con bò của
mình nhưng mang ra chợ chẳng ñược gì cả. Thấy chúa ñến hỏi tội. Ri-sơ-ñô bảo
vợ nằm xuống giường giả chết. Chúa ñến thấy vậy bỏ về, ít bữa sau thấy vợ Ri-
sơ-ñô còn sống, chúa hỏi thì vợ Ri-sơ-ñô ñáp: - "Tôi chết nhưng chồng tôi thổi
vào tai nên lại sống". Chúa về giết vợ, thổi vào tai nhưng không thấy nghiệm.
Nổi giận, chúa cho một cỗ xe tới bắt Ri-sơ-ñô bỏ vào túi chở ñi. Đến ñây
truyện lại giống với truyện trên nhưng Ri-sơ-ñô không gặp người chăn bò mà
gặp người chăn cừu. Hắn lừa người chăn cừu ñể khỏi bị vứt xuống hố. Trở về,
hắn lại lừa ông chúa ñể cho ông chúa tham lam ngu ngốc nhảy xuống hố mất
mạng, còn Ri-sơ-ñô lên làm chúa.
Một truyện khác cũng của Pháp Cor-na-chiu:
Cor-na-chiu nhà nghèo chỉ có một trai một gái và một con bò cái. Con gái anh
chăn bò ñể bò chạy vào vườn vua. Vua sai giết con bò. Anh lột da ñi chợ, gọi
con trai ñi theo. Người con nghe không rõ tưởng bố bảo mang cánh cửa nên
mang cả theo. Dọc ñường gặp một bọn cướp. Bố con trèo lên cây ñể ẩn. Không
ngờ bọn cướp lại nghỉ ở dưới gốc. Vì cánh cửa quá nặng ñứa con làm rơi, gãy cả
cành cây, làm bọn cướp hoảng hồn: - "Trời sập rồi!". Đoạn bỏ chạy tán loạn. Bố
con nhặt ñược vàng về. Cũng như truyện trên anh sai con gái ñi mượn cái ñấu
của vua ñể ñong vàng, nghe tin vua sai ñầy tớ giết ñàn bò lột da ñi bán. Không
ñược gì, vua sai bỏ Cor-na-chiu vào túi ñể ñi ném sông, nhân bọn ñầy tớ ñi giải
khát anh cũng lừa ñược một lão buôn lợn chui vào túi thay mình ñể dẫn ñàn lợn
về. Anh sai con gái múa nhảy trước cửa nhà vua, vua ñến ngạc nhiên thấy ñàn
lợn: - "Lấy ở ñâu ra mà nhiều thế?" - "Lấy ở dưới nước" - "Đưa tao ñi xem".
Anh dẫn vua và cả ñàn lợn ra bờ sông. Thấy bóng lợn dưới nước, lão vua ngốc
nhảy xuống, chết. Cor-na-chiu trở thành chúa lâu ñài
1
.
Một truyện khác nữa của Pháp ở một ñịa phương Lo-ren (Lorraine):
Một cô gái bỏ nhà ra ñi, nách cắp một con quạ tình cờ bắt ñược. Vào một nhà
nọ vắng chủ, cô nhìn trộm vào khe cửa. Khi người chủ về, chủ hỏi con vật gì? -
"Đây là một thầy bói biết hết mọi việc." - "Có bán không?" - "Bán, nhưng ñể tôi
thử cho ông xem". Bèn ñánh vào ñầu quạ mấy cái cho nó kêu. - "Nó bảo có một
người nào trốn ở buồng bên". Chủ nhà quả tìm thấy người trốn. - "Nó lại nói có
thức ăn và rượu cất trong tủ ăn". - "Đúng là một thầy bói có tài, dù ñắt mấy ta
1
Theo Mê-ra-vi-ơ (Méraville). Truyện dân gian miền Ô-véc-nhơ.
