421
vừa ý cả. Có anh chàng Rết xấu xí ăn mặc lôi thôi, lại ngủ trưa mãi ñến lúc mặt
trời mọc cao mới ñi làm. Ấy vậy mà khi làm anh ta nhờ phép thần có một sức
mạnh không ai bì kịp, vỡ cả một khu rừng mênh mông trong một loáng, rồi lại
ñốt rất nhanh. Qua nhiều lần thử thách ông Rơ biết Rết có tài phép bèn gả con
gái cho chàng tuy hình thức bề ngoài khù khờ xấu xí bị mọi người dè bỉu.
Ở truyện Chàng Rá (của người Hrê) thì có một bà cụ nghèo sinh một ñứa con
xấu xí tròn như quả bầu ñặt tên là Rá. Rá ăn rất khỏe, mới lọt lòng ñã ăn hết ñấu
gạo. Lớn lên ñi ở với một tù trưởng, ai cũng ghét trừ có cô Tám là thương Rá,
nhận hàng ngày ñưa cơm cho anh. Khi ñến nơi thấy Rá còn ngủ, tiếng ngáy như
sấm. Cô gái chờ Rá dậy, ñưa cơm cho Rá ăn, rồi ñứng rình xem thì thấy Rá bỗng
tách ñôi thành nhiều người rất khỏe, ñẹp, hát hay và chia nhau chặt cây, chỉ một
loáng là xong. Sau cô gái ốm tương tư ñòi lấy chàng Rá. Bố mẹ thuận gả nhưng
ñuổi hai vợ chồng ra khỏi nhà. Nhờ có phép, Rá trở nên giàu có, còn tù trưởng
thì sau hóa thành hổ.
Truyện Sọ Dừa và một số truyện khác của các dân tộc anh em cũng có hình
ảnh tương tự như truyện Chàng Rá (Xem truyện Lấy chồng dê, số 128, tập III).
Phương Tây có một loạt truyện phần nào giống với truyện Lê Như Hổ ở phần
ñầu. Đây là truyện của Pháp:
Một nhà nghèo có ñứa con tên là Phước (Bénédicité), 18 tuổi mà không ra
khỏi giường. Một hôm, người bố bảo: - "Dậy con! Đã ñến lúc làm việc!". Phước
dậy ñến làm công cho một chủ trại trong vùng và ñề nghị ba ñiều: 1. Không dậy
trước 5 giờ sáng; 2. Ăn no ñủ; 3. Cuối năm trả thóc vừa ñủ sức mình mang. Chủ
trại thấy ñiều kiện có lợi cho mình nên chấp nhận.
Sáng hôm sau các ñầy tớ khác của chủ trại dậy từ hai giờ sáng ñi chặt củi,
Phước cứ ñúng giờ mới dậy. Chủ cho dọn một bát súp nhỏ, anh ñáp: - "Không
ñược! Phải một nồi súp và 3 ổ bánh tướng kia". Chủ cho ăn ñủ. Ăn ñoạn, chủ sai
thắng xe năm ngựa ñi chở củi về. Dọc ñường, anh nhổ 4 cây vứt lên xe, ngựa
kéo ỳ ạch. Lại bó thêm 2 cây nữa, ngựa không kéo nổi. Phước tháo ngựa bỏ cả
lên xe rồi tự tay kéo về, mà lại về trước mọi người.
Chủ ngạc nhiên về sức khỏe của anh, bèn sai ñi chặt một rừng củi nếu không
xong thì ñuổi. Phước ñến rừng, nằm nghỉ ở gốc cây. Cô ở gái mang cơm trưa
ñến, vẫn thấy ngủ chưa dậy. Nhưng ñến chiều thì ñã chặt xong. Hôm sau chủ sai
ñi canh cối xay. Ở ñấy có quỷ dữ, người nào ñã ñến thì không thể trở về, nhưng
khi quỷ nhảy ra khỏi lò sưởi liền bị anh giết chết. Chủ lại sai anh mang thư cho
con mình cách ñây 30 dặm, dặn con cho Phước ăn ñầy ñủ rồi giết ñi. Anh vác
ngựa lên vai 15 dặm rồi cho ngựa mang mình 15 dặm. Con lão chủ bắn súng nhỏ
vào anh, anh nói: - "Ở ñây có loài ruồi cắn khó chịu nhưng không ñộc lắm". Bắn
súng lớn cũng không ăn thua. Anh lại trở về vô sự. Chủ lại sai anh lau giếng sâu.
