501
ñất trộn phân bỏ trong một cái máng lợn gieo một số hạt rau ñể ñộ một tuần rồi
cho lạc ñà chở vào cho vua. Lần sau, vua bắt ông ñến hầu "vừa cưỡi, vừa ñi, vừa
cười, vừa khóc", cô bảo bố tìm một con lừa con ngồi lên lưng chân chấm ñất, lại
lấy hành bôi làm chảy nước mắt, rồi cứ thế ñến trước vua mà cười. Lần sau nữa,
vua lại bắt ông may một cái áo với một khối ñá cẩm thạch. Cô bảo bố ñòi vua
ñưa ñến sợi chỉ bằng cát ñể may. Vua chịu. và thưởng hậu, ñoạn hỏi: - "Ai bày
cho ngươi"- "Con gái tôi". Vua bèn lấy cô làm vợ chính.
Một hôm có hai người tranh nhau một con ngựa mới ñẻ, một người chủ con
ngựa ñực, một người chủ con ngựa cái, hai con vật cùng ở một chuồng và hai
người luân phiên chăm sóc. Khi ñẻ thì ñến lượt người chủ ngựa ñực chăm. Hắn
nói ngựa con do ngựa ñực ñẻ ra vì thấy ở dưới bụng ngựa ñực. Vua xử cho hắn
ñược. Người chủ ngựa cái ñứng khóc dưới cửa sổ buồng hoàng hậu ở ngay trên
tòa án. Biết chuyện, hoàng hậu mách cho anh này tâu với vua: - "Tôi trỉa hạt lúa
mì trên một ñám ñất ở bờ sông bị cá ăn mất cây". - Vua hỏi: - Đời nào lại có cá
ăn cây lúa". Hắn tiếp luôn: - "Vậy làm sao lại có ngụa ñực ñẻ con". Vua cứng
họng hỏi: - "Ai bày cho ñấy?"- "Tôi nghe có tiếng nói vọng qua cửa sổ, không rõ
là ai". Biết là hoàng hậu mớm, vua giận, ñuổi hoàng hậu về nhà bố mẹ ñẻ, chỉ
cho phép mang một cái hòm về, bỏ gì vào hòm cũng ñược. Đêm lại hoàng hậu
cho vua ăn một chất thuốc ngủ. Chờ vua ngủ say, nàng bỏ vua vào hòm, sai
khiêng về nhà bố. Khi vua tỉnh dậy hoàng hậu nói: - "Theo lệnh của vua tôi chỉ
ñược mang một cái hòm. Vậy thì tôi bỏ vào hòm cái mà tôi quý nhất"
1
.
Thứ sáu là truyện của người Mèo Hoàng tử Cam:
Một ông vua có hai vợ. Thứ phi không có con thường bị vua ghét. Bà ta buồn,
bỏ ñi cầu tự. Một lần ñi trẩy cam cùng mọi người. Thấy trên một cây cam có một
quả chín mọng, bà hái ăn, từ ñó có mang sinh ñược một hoàng tử thông minh,
nhưng vì chính phi ghen vu cho bà chửa hoang nên mẹ con bị ñuổi ra ngoài cung
ñể chờ ngày xét xử.
Một hôm vua cho gọi các quan lại, phán: - "Hãy làm một bữa cỗ có thịt ñàn bà
có râu. Các quan không ai hiểu nổi ý vua. Một ông quan già trở về ñi qua chỗ
giam hai mẹ con thứ phi. Em bé chạy ra hỏi: - "Có gì mà ông có vẻ lo lắng?".
Ông này không ñáp nhưng sau thấy em hỏi gặng bèn kể cho nghe: - "Cũng dễ
tìm thôi", em nói - "Tìm ở ñâu?" - "Đàn bà có râu là con dê cái". Về kể với vua,
vua khen lão quan thông minh. Vua lại ra lệnh tìm hoa bốn mầu. Lão quan lại ñi
hỏi em bé - "Đó là hoa cây thuốc phiện (trắng, hồng, xanh, tím nhạt)". Vua lại ra
một câu khác: - "Món gì ăn có ñủ năm vị'?". Cũng nhờ có em bé mà lão quan trả
lời ñược, ñó là trầu (nồng, cay, ñắng, chát, ngọt). Vua lại bắt tìm cho vua một
1
Theo Mô-ha-mết En Pha-si (Mohamed El Fasi) và Đéc-men-ghem (Dermenghem). Truyện
cổ tích xứ Phe-dơ (Ma-rốc).