502
thứ gì "tam biến hiện hóa". Lão quan lại ñược em bé cho biết ñó là mây. Cuối
cùng vua lại ñố. Cái gì nhọn nhất? Em bé giảng cho là nước nhọn nhất.
Mấy lần giải ñáp thông suốt, lão quan ñược vua khen ngợi và ban cho quyền
cao chức trọng. Sợ ñể em bé lại thì có ngày lộ chuyện, nên một hôm lão quan
nhắc vua xử ngay vụ án thứ phi chửa hoang kẻo ñể lâu e mất danh giá. Vua bèn
sai dọn tiệc linh ñình mời hoàng tử (tức em bé) về dự, trong tiệc có chén rượu
thuốc ñộc. Không ngờ hoàng tử uống xong bỗng lớn phổng như thổi làm cho
vua quan sợ quá bỏ chạy ra ngoài thành. Cuối cùng bị hổ ăn thịt. Hoàng tử mời
mẹ về cung
1
.
Người Miêu (Trung-quốc) lại có truyện Nàng dâu thông minh hoàn toàn khác
với truyện trên:
Một chàng trai lấy ñược vợ thông minh nhưng lại không ñược lòng mẹ chồng.
Bà này cai quản trong nhà, thường buộc làm nhiều cái oái oăm. Một hôm bà bắt
họ phải mua thịt nhưng "không nạc, không mỡ, không xương". Nàng dâu bèn
mua cỗ dạ dày. Lần khác, bà bảo làm một công việc "dưới sạch quang, trên vàng
ánh". Vợ bảo chồng ñi nhổ cỏ vườn chè. Lần thứ ba bắt làm một việc mà "phía
trên như mặt trời mọc, phía dưới như hoa tuyết rơi". Vợ cùng chồng ñi cưa gỗ
(trên mặt gỗ trắng và nóng, dưới mùn cưa rơi). Lần khác, bà bảo phải ñun cơm
cho người ta ăn, những người này "qua sông bằng cầu nhưng không cất bước".
Nàng dâu bèn làm cơm nắm ñưa cho người ñi ñò ngang ăn. Vào ngày Tết, bà
bảo giã bột làm bánh nhưng phải dùng gạo nếp ba ñấu ba, bốn ñấu bốn, một ñấu
một, rồi lại một ñấu hai. Nàng dâu ñong vừa ñúng một thạch (10 ñấu) gạo nếp,
ñồ xôi rồi giã thành bánh giầy. Sau Tết, bà bảo dâu về thăm quê ngoại nhưng
phải mang về ba thứ quà: củ cải trắng lòng ñỏ, ba ba không chân, ñầu tôm hàm
không ngạnh. Nàng dâu trở về mang một giỏ trứng gà, một chiếc bánh giầy, và
một nắm bánh phỗng.
Thấy dâu làm ñúng không cãi ñược, mẹ chồng tức uất lên mà chết.
Nhưng lại ñến lượt ông vua phải lòng cô gái thông minh. Để có cớ bắt nàng,
lần ñầu vua buộc nàng phải tìm một tấm vải che kín trời. Nàng nhận lời nhưng
hỏi lại vua xem trời rộng và dài bao nhiêu ñể may cho ñúng. Lần khác, vua bắt
nộp một con lợn ñầu to như ñỉnh núi, mình dài như sườn núi. Nàng hỏi lại trọng
lượng của ñỉnh núi và chiều dài của sườn núi. Vua chịu, lại bắt nộp một con gà
trống ñẻ trứng. Cũng gần như truyện của ta và các truyện vừa kể, nàng theo lính
về triều. Vua hỏi: - "Sao chồng nàng không cùng ñến?". Đáp: "Chồng tôi ñang ở
cữ". - "Sao ñàn ông lại ñẻ con ñược?" - "Vậy thì làm gì lại có gà trống ñẻ trứng".
Vua choáng váng, ñành ñể người ñàn bà tự do trở về
2
.
1
Theo Doãn Thanh. Sách ñã dẫn.
2
Theo Truyện dân gian Trung-quốc (Thái Hoàng và Bùi Văn Nguyên dịch).
