523
thả con thứ hai, mèo ñứng lại và thả con thứ ba thì mèo quẳng ñèn vồ chuột. Thế
là khách thắng, ñược chiếm tài sản của chủ và vợ chồng lại ñoàn tụ.
Truyện của người Ả-rập ở Tuy-ni-di (Tunisie):
Một người lái buôn trẻ tuổi ở Tuy-ni ñi Xtăm-bun bán hàng bảo người yêu
cùng ñi. - "Không - nàng ñáp - chồng cứ mang những áo xống ñẹp nhất của em
theo, tức là có em ñi cùng rồi".
Đến nơi, anh chàng trọ ở một nhà nọ, ñược tiếp ñãi tử tế. Chủ chỉ vào một con
mèo: - "Anh xem, con mèo này có thể cầm nến suốt ñêm". Khách ñáp: - "Tôi
hoàn toàn không tin" - "Vậy thì ta hãy cuộc nhau: nếu tôi nói ñúng, anh sẽ mất
tất cả hàng: nếu tôi thua, anh cứ lấy ñi tất cả nhà của tôi".
Cũng như truyện trên, mèo ñã làm cho chủ ñược cuộc. Còn người lái buôn thì
phải bán bánh nuôi thân.
Một hôm hắn nhớ người yêu quá, ñến vật nài chủ cho xem áo xống của người
yêu. Thấy hắn ôm ñống áo xống ấy hôn hít khóc lóc, người chủ liền ñem dâng
vua. Vua ñoán ñây hẳn là y phục của người ñàn bà ñẹp nên gọi người lái buôn
ñến hỏi thăm nhà cửa quê quán của người tình nhân của hắn. Hắn nói xong, vua
sai giam lại và phái bảy người ñi tìm cách dỗ cô gái về. Bọn họ ñến Tuy-ni giả
làm người của anh lái buôn nhắn nàng sang Xtăm-bun. Nàng xin bốn ngày ñể
sửa soạn. Bèn ñào một cái hố sâu ở giữa nhà, trên có nắp và lót nệm. Bọn kia
ñến, bị lăn cổ xuống hố. Nàng dọa chúng nếu không nói sự thật sẽ ñể cho chết
ñói.
Khi biết sự thật, nàng cải trang làm ñàn ông, sang Xtăm- bun mang theo hai
con chuột. Như truyện trên, nàng ñược cuộc và lấy lại tất cả. Vẫn giả trang như
vậy, nàng vào làm thư ký cho vua và ñược vua tin cẩn. Được một năm xin về
Tuy-ni. Vua cho tiền, nàng không nhận chỉ xin thả tất cả tù phạm ra. Vua bằng
lòng tha, trừ anh chàng Tuy-ni vì vua hứa rằng lúc nào người yêu nó sang mới
thả.
Nàng nói: - "Cho tôi mang nó theo, tôi sẽ quẳng nó xuống biển". Vua bằng
lòng. Cặp tình nhân thế là ñoàn tụ. Về ñến Tuy-ni, nàng thả bảy người ñã bắt
trước ra, cho lên tàu trở về Xtăm-bun và nhờ cầm về cho vua một bức thư. Vua
ñọc xong, tức ñến chết giấc.
Truyện lưu hành ở Trung Á và miền Nam Cô-ca-dơ (Caucase):
Vua Mi-ren gọi một lão lái buôn nước ngoài vào ñánh bạc. Như các truyện
trên, vua có một con mèo cầm ñèn suốt sáng. Điều kiện ñặt ra cũng tựa như trên:
vua thắng thì lão lái buôn mất hàng hóa và bị tù. Nếu lão thắng thì vua mất nửa
giang sơn. Kết quả lão lái buôn thua và bị giam vào ngục.
Vợ lão nghe tin ấy, cải trang làm ñàn ông mang ñến một thùng chuột sống và
