595
96. CỐ BU
Ngày xưa ở làng Phan-xá thuộc Hà-tĩnh - một làng ngay sát nách con sông mà
nước thủy triều vẫn lên xuống ñều ñều - có một người nghèo tên là Bu. Bu mới
lọt lòng mẹ, người ta thấy dưới gan bàn chân có ba cái lông trắng, dấu hiệu của
tài bơi lặn. Lớn lên quả nhiên ông lặn lội rất tài, có thể ở ñược lâu dưới nước.
Không những có tài bơi lặn, Bu còn có một sức khỏe tuyệt trần. Bu ñi học võ với
một ông thầy. Thấy là người có tài lạ, thầy truyền cho mười tám ban võ nghệ và
các môn nhâm cầm ñộn toán. Bu không có chí làm quan với triều ñình, chỉ ñi
lang thang hết xứ Đông ñến xứ Đoài, ở ñâu ông cũng có rất nhiều bè bạn.
Cho ñến năm năm mươi tuổi, Bu ñã ñi hầu khắp sông hồ, nghe ñược nhiều,
thấy ñược rộng. Sau một thời kì lang bạt, Bu lại trở về quê hương. Lúc này ông
ñã ñể râu, một bộ râu rất ñẹp. Người ta bảo nhau: "Râu như râu cố Bu". Ông bí
mật chiêu mộ tráng sĩ, luyện tập võ nghệ, chia lương thực, có ý muốn lập nên
một giang sơn riêng, lấy núi Hồng-lĩnh làm ñồn trại. Nhờ có phép thuật và võ
nghệ, ông hoạt ñộng rất kín nhẹm. Lại nhờ có bè bạn ở các nơi làm tai mắt tay
chân nên tuy ở trong núi sâu, Bu vẫn nắm ñược tình hình mọi nơi. Trong những
năm mất mùa ñói khát, mỗi lần có tin báo, Bu ñem các tráng sĩ ñến lấy thóc tiền
của bọn trọc phú. Lấy xong, Bu ñem chia cho tất cả những người nghèo khổ
trong vùng. Bu làm rất kín ñáo và chóng vánh, không giết chóc, không ñốt phá,
chỉ bắt buộc bọn chúng phải bỏ thóc bỏ tiền ra giúp mọi người. Cứ như thế, Bu
ñã cứu nguy cho không biết bao nhiêu thôn xóm ñói khổ. Bọn nhà giàu sợ Bu
mất mật, nhưng tất cả những người nghèo khổ coi Bu là vị cứu tinh. Quan quân
tuy lùng bắt ráo riết nhưng chẳng kết quả gì. Đã hai lần chúng sắp tóm ñược Bu,
nhưng một lần Bu nhảy xuống sông trốn thoát, một lần khác nhờ phép thuật của
ông nên chúng mù tịt, chả còn tìm ra manh mối.
Một hôm, Bu bí mật về làng cũ thăm bà con họ mạc. Bọn hào lý ñã ñánh hơn
thấy ông nên chúng cấp tốc ñi báo huyện. Huyện sợ bắt không nổi nên vội vàng
ñi báo tỉnh. Biết Bu không phải là người tầm thường nên bọn quan tỉnh ñiểm
ngay hai nghìn quân sĩ với hai con voi và hai lưới sắt ñi suốt ñêm về làng. Bấy
giờ, vào khoảng canh năm, quân gia chia nhau vây bọc bốn phía trùng trùng ñiệp
ñiệp. Bu ñang ngủ. Mọi người sợ nguy ñến ông nên vội ñánh thức ông dạy bàn
cách chạy trốn. Nhưng Bu khoát tay bảo họ: - "Cứ bình tâm! Ta sẽ có cách".
Đoạn ông hỏi thăm tình hình ở mọi nơi. Người ta cho biết là ở xóm phía Nam có
một ñám ma ñang chuẩn bị kèn trống ra ñồng. Bu bèn hướng về phía Nam trèo
lên một cây cao, ñứng im trên ñó ñể nghe ngóng. Vừa khi ñám ma ñi qua, Bu
liền tụt xuống xen vào ñám ñông, lấy vạt áo che mặt, kỳ thực là che bộ râu, giả
bộ khóc lu loa. Thấy có ñám ma, bọn lính rẽ ra cho ñi. Nhưng khi ra khỏi vòng
