605
99. LÊ LỢI
Hồi ấy, giặc Minh sang xâm chiếm nước ta, ñối ñãi với dân ta vô cùng tàn ác.
Không một ai là không nghiến răng chau mày. Bấy giờ có Lê Lợi nổi quân ñánh
bại lại chúng; nhưng trong lúc mới khởi nghĩa, quân ít lương thiếu, mấy lần bị
giặc ñánh ñuổi, mỗi người chạy một nơi. Nhưng ông không ngã lòng nản chí. Ít
lâu sau, ñược mọi nơi giúp của giúp người nên thanh thế lại dần nổi lên.
Một hôm, ñội quân của Lê Lợi bị thua nặng. Một mình ông thoát ñược vòng
vây chạy về một xóm kia. Nhưng một toán quân Minh ñã phát hiện ra, ñuổi theo
rất gấp. Khi ñi qua một lùm cây, ông bỗng thấy hai vợ chồng một ông lão ñang
be bờ bắt cá ở ruộng. Ông liền chạy xuống nói với ông lão:
- Cụ làm ơn cho tôi bắt cá ở ñây với, lũ chó Ngô sắp tới bây giờ!
Ông lão cởi ngay chiếc áo ñang mặc ném cho ông, và ra hiệu bảo ông cứ
xuống mà bắt.
Lê Lợi vừa thò tay xuống bùn thì cả toán quân giặc ñã sồng sộc chạy tới. Một
ñứa trong bọn nhìn quanh nhìn quất rồi dừng lại bên cạnh ñám ruộng:
- Này lão kia có thấy Lê Lợi chạy qua ñây không?
Ông lão lắc ñầu:
- Từ khi chúng tôi tát cá ở ñây chả có người nào chạy qua cả.
Trong lúc những tên giặc khác ñang lục soát bờ bụi, thì Lê Lợi cũng ngẩng
ñầu lên nhìn theo. Ông lão quát:
- Thằng bé kia, mày không bắt ñi ñể còn về ăn cơm, nhìn ngó cái gì?
Lê Lợi biết ý, lại cúi xuống bắt cá như cũ. Quân giặc ñứng trên bờ tưởng
người nhà ông lão nên không hỏi thêm gì nữa. Một chốc sau, chúng rút ñi nơi
khác.
Tối hôm ấy, ông lão ñưa Lê Lợi về nhà mình. Một ñám quân bị lạc chủ tướng
lúc này cũng tìm ñược ñến ñây với Lê Lợi. Đây là một thôn ở gần núi, dân cư rất
nghèo, thường ngày ăn uống rất kham khổ. Trong nhà ông lão có nuôi một con
khỉ. Thấy không có gì ñãi quân khởi nghĩa, mà ñi mua bán thì sợ không giữ
ñược kín tiếng, hai ông bà bàn nhau giết thịt con khỉ kho lên cho mọi người làm
thức ăn, riêng Lê Lợi thì có thêm một ñĩa cá chép vừa bắt ñược lúc chiều. Cơm
dọn ra. Cả tướng lẫn quân vừa mệt vừa ñói nên ăn rất ngon lành. Mờ sáng hôm
sau trước khi từ giã, Lê Lợi nắm lấy tay ông lão, nói:
- Chúng tôi không bao giờ quên ơn lão. Sau này lúc nước nhà hưng phục, sẽ
mong có dịp báo ñền.
