667
Trả lời:
- Có, nhưng ñây là tiền tôi mang ñi chợ, không phải của nó.
- Được cứ ñưa ra ñây, của ai rồi sẽ biết.
Khi người mù móc tiền ra, ông Đăng sai người múc ñến một chậu nước, rồi bỏ
tất cả số tiền vào chậu. Một chốc tự nhiên thấy trên mặt nước có váng dầu nổi
lên. Nghe quan sai bưng chậu nước cho mọi người chứng kiến, người mù hết
ñường chối, ñành chịu tội ngay.
Nhưng quan còn nói thêm:
- Khoan ñã, chưa hết ñâu. Tội ăn cắp mới là một. Nếu mày mù tịt thì làm sao
biết ñược tiền người hàng dầu bỏ trong bị, cất trong thúng khảo mà lấy ñược!
Đúng là mày giả mù. Lính ñâu. Bắt nó nọc ra ñánh cho rõ ñau, kỳ bao giờ nó mở
hai mắt ra hãy thôi.
Người mù trước còn chối lấy chối ñể, nhưng chỉ qua ba roi là hắn mở ngay hai
mắt nhận tội, ñúng như lời quan truyền bảo
1
.
Một hôm khác, có một người lái buôn giấy ñến trình quan rằng mình nghỉ trọ
ở làng Hồ-xá bị trộm lấy mất cả một gánh giấy. Ông Đăng hỏi rõ nguồn cơn, sai
người do thám mấy ngày liền không có kết quả, bèn thân hành ñến làng Hồ-xá
nghĩ cách cứu xét. Đến nơi, ông cho triệu dân chúng sở tại và mấy làng xung
quanh lại và bảo:
- Trên tỉnh vừa sức về bắt các xã thôn mỗi một người không kể nam phụ lão
ấu phải làm ngay một tờ khai tên tuổi quê quán cho minh bạch.
Lệnh ban ra, mọi người ñua nhau ñi mua giấy. Vì thế giấy ở chợ lên giá vùn
vụt.
Lại nói chuyện tên trộm trộm ñược gánh giấy nhưng chưa có nơi tiêu thụ còn
giấu ở nhà. Nay nghe nói giá giấy lên cao bèn mang lẻn một số ra chợ bán. Hắn
không ngờ người nhà của ông Đăng cũng ñi rải ở các chợ ñể chờ hắn. Thế là bị
bại lộ, tên trộm không những bị tội phải ñền gánh giấy cho người lái buôn mà
còn phải ñền cho dân các làng mất tiền mua giấy kê khai tên tuổi.
Một lần khác, ông ñược ñổi ñi một hạt miền núi. Khi ông mới ñến, người ta
cho ông biết là hạt ấy nổi tiếng có nhiều trộm cướp nhà nghề. Các quan trước bó
tay không thể nào trị nổi. Ông chỉ cười nhạt không nói gì, nhưng sau ñó ngầm
sai người thân tín ñi dò la hành tung và quê quán từng tên một. Thế rồi, ông vẫn
cứ tảng lờ như là không hay biết gì hết.
1
. Đoạn này theo lời kể của người Huế.
