670
nhau, khó mà biết ñược ai gian ai ngay. Sau ñó, ông phân rọc ñôi ra, chia cho
mỗi người một nửa. Ất nhận lấy phần của mình ra về, còn Giáp thì ngần ngại
chưa chịu nhận. Ông có cớ ñể sai người ñuổi bắt Ất lại trả lụa cho Giáp.
Lại có một người mất một buồng chuối ñến trình với ông, nói rằng tuy của
không ñáng bao nhưng vì nhà nghèo nhờ vào hoa quả ñể bán ñong gạo. Ông lập
tức về tận làng người ấy ra lệnh cho dân xóm ai nấy phải ñến ñắp ngay một ñoạn
ñường. Đắp ñược nửa buổi ông cho tạm nghỉ, sai người mang trầu ñi mời mỗi
người một miếng. Thấy trong số ñó có một người có bàn tay ñen, ông sai ñưa ra
tra khảo. Người ấy thú nhận vì chứng cớ sờ sờ: ñúng là mủ chuối còn dính chặt
vào tay lúc ñêm chưa cọ sạch
1
.
Về tình tiết cho người chui vào hòm rồi bất ngờ tung nắp hòm nhảy ra diệt kẻ
ñịch, trong một truyền thuyết của người Mã-lai (Malaysia) cũng có hình ảnh
tương tự:
Một ông vua Sa-he-en Na-u-i một hôm hỏi các tướng có ai dám ñi ñánh vua
xứ Sa-mu-dra (hay Pa-sey) - một nước lân cận giàu mạnh không. Một viên
tướng là A-u-i Dit-chu xin ñi với bốn, năm ngàn quân và một trăm tàu. Viên
tướng ñánh tiếng nói với vua Sa-mu-dra rằng mình là sứ giả của vua Na-u-i tới
yết kiến. Được mời ñến cung, viên tướng sai làm bốn cái hòm, trong có bốn võ
sĩ mở khóa từ phía trong. Lúc vào yết, cùng khiêng hòm vào, nói là lễ vật ra mắt.
Kỳ thực vừa ñến nơi, bốn võ sĩ trong hòm nhảy xổ ra bắt lấy vua ñịch ñưa về
2
.
Về tình tiết chặt ñuôi trâu, trong Bao Công kỳ án cũng có một truyện Cắt trộm
lưỡi trâu giống truyện của ta, chỉ khác ở chỗ một bên là ñuôi, một bên là lưỡi.
1
. Theo Đông thanh tạp chí (1933)
2
. Theo Truyền thuyết và truyện kể lịch sử ở bán ñảo Ấn-ñộ (Mã-lai) và sách Xát-ja-ra ma-lay-
du, truyện VIII.
