689
Lang thang khắp nơi, cuối cùng chàng phải ở nhờ một ngôi chùa ở Lan-châu.
Một hôm, thấy có kiệu dừng ở cửa, nhìn ra mới biết là người yêu ñến cùng với
nhiều ñồ ñạc quý giá. Cô gái họ Chu nói mình ñi với chú ruột mới ñược thăng
chức thủ bị ở Lan-châu. Dương ñến chào người chú yêu, người này ñến ñáp lễ.
Khi thấy cháu ăn ở với Dương như vợ chồng thì ông chú kinh ngạc vì mình chưa
nghe nói tới cưới hỏi bao giờ. Mấy ngày sau nhân có việc, ông chú về Hà-châu
kể lại với người anh. Vợ chồng họ Chu nói: "Con gái chúng tôi chưa bao giờ ra
khỏi nhà". Cuối cùng họ cũng bàn nhau: nay ñã có việc như thế thì con gái
không khỏi mang tiếng, chi bằng gả quách cho Dương. Bèn làm theo lời bàn.
Khi ñưa dâu về thì một người hóa hai. Dương ñang hoang mang thì một trong
hai cô bước ra nói: "Tôi là hồ ly, vì việc báo ân mà làm như thế, chàng ñừng
kinh sợ. Xưa người ông chàng ñi săn, tôi bị một mũi tên tưởng chết, nhờ ông
chàng bó cho rồi thả ra. Tôi muốn trả ơn mà chưa có dịp. Gần ñây biết chàng
yêu cô Chu mà không có cách gì. Tôi làm thế này ñể thay cho việc mai mối. Nay
việc ñã xong tôi ñến chào chàng"
1
.
2. Đời Tấn ở Ngô-hưng có một người có hai con. Một hôm, hai người con ñi
làm ñồng, tự nhiên thấy người bố ở ñâu ñến ñánh ñập mình không có lý do, rồi
ñi. Họ nói với mẹ. Mẹ trách bố, bố lấy làm lạ nói: "Ta chưa hề ra ñồng. Chắc ñó
là quỷ lấy hình dạng ta. Nếu nó ñến nữa thì cho các con cứ giết ñi vô tội vạ".
Sáng mai, hai con lại ra ñồng, gậy gộc cầm tay. Hôm ấy họ về chậm. Không
thấy con về, người bố ñi ñón, con tưởng quỷ bèn giết chết, rồi chôn ngay tại chỗ.
Quỷ thấy vậy bèn hóa thành bố về nói với mẹ. "Thế là ổn, bọn chúng ñã giết
chết con quỷ". Tối lại, hai ñứa con về, cả nhà chuyện trò vui mừng như ñạt một
thắng lợi.
Vài năm sau, có một pháp sư ñi qua ghé vào nói với hai người con: - "Gia ñình
các anh ñang có tai họa". Con về kể lại với bố. Bố thét lên: - "Giết chết nó ñi!".
Hai người bảo pháp sư ñi ngay kẻo có sự chẳng lành xảy ra. Nhưng pháp sư
không ñi mà tốc thẳng vào nhà ñọc bài chú. Tự nhiên người bố biến thành một
con chồn già nấp dưới giường. Hai người con biết lần trước mình ñã giết mất bố.
Bèn cải táng bắt ñầu làm ma
2
.
Người Huế cũng có truyện Tinh con chuột nhưng có nội dung khác hẳn truyện
Tinh con chuột trên kia. Đại khái cái một người ñàn bà góa chồng nghèo khổ.
Một hôm, chị gặp một người ñàn ông, ăn ở với nhau như vợ chồng.
Nhờ có người chồng hàng ngày mang thức ăn về nên cuộc sống có phần dễ
chịu hơn trước. Nhưng dần dần, xóm giềng nhận thấy thức ăn của mình hay bị
1
. Theo Tân tê hai, quyển 6.
2
. Theo Sưu thần ký.