690
mất trộm. Họ rình ñánh kẻ gian. Và khi ông lão, chồng người ñàn bà, ngã xuống,
thì hiện nguyên hình là một con chuột lớn.
Xem thêm truyện Hà Ô Lôi (số 116) sau ñây, và truyện Người học trò với ba
con quỷ (số 131).
Một phật thoại, Lô Chí trưởng giả, có mục ñích giáo dục tín ñồ, cũng có hình
tượng một vị thần hóa thành người, giống với một vị trưởng giả như ñúc, gây rắc
rối từ gia ñình cho ñến vua quan:
Ngày xưa ở nước Xá-vệ, có một trưởng giả tên là Lô Chí nổi tiếng giàu có,
nhưng cũng nổi tiếng keo kiệt. Một hôm nhà vua mở hội, mọi người ñua nhau ăn
uống, ñãi khách, vui chơi theo tục lệ, Lô Chí cũng bỏ ra một số tiền mua thức ăn
ngon nhưng sợ phải ñãi khách, nên mang ñi một nơi thật xa ăn uống một mình;
ăn rồi rượu say hát múa một mình, tự cho là sướng hơn Đế Thích. Thần Đế
Thích hôm ấy ñi qua thấy vậy, mới ñịnh tâm cho y một bài học. Bèn nhân khi Lô
Chí thật còn vui say ở xa nhà, hóa thân thành một Lô Chí khác, rồi ñi về nhà Lô
Chí, gọi vợ con xóm giềng Lô Chí lại phán rằng trước ñây mình bị một con ma
"keo kiệt" ám ảnh nên sinh xấu nết, bòn sẻn với mọi người. Nay mình ñã học
ñược phép ñuổi quỷ, nên ñã ñuổi ñược nó ñi rồi. Đoạn sai người nhà dọn tiệc
mời họ hàng thân thích ăn uống linh ñình, và mở kho lấy tiền của ra phát cho
mọi người. Trong khi thiên hạ vây quanh ñông ñúc ñể nhận phân phát, thì Lô
Chí thật tỉnh rượu trở về. Thấy có một người giống mình ngồi giữa mẹ và vợ
con, Lô Chí hầm hầm nổi giận, nhưng Đế Thích (Lôi Chí giả) vội chỉ cho người
nhà biết ñó là con ma "keo kiệt" bảo ñóng cửa không cho vào. Cuối cùng, hai
bên tranh cãi kịch liệt, mọi người không hiểu thế nào cả. Họ ñưa nhau lên vua.
Vua không xử. Sau ñưa ñến Phật, Đế Thích bấy giờ mới hiện nguyên hình và trả
lại của cho Lô Chí
1
.
1
. Theo Đuốc tuệ (1936) và Sa-van-nơ (Chavane). Năm trăm truyện cổ và ngụ ngôn trích từ
Kinh Đại tạng Trung-quốc.