769
cửa. Nhái nói khéo, ñược lính cho vào. Các cô tiểu thư xõa tóc, Hoàng tử tung
hoa huệ lên trời, không ngờ hoa rơi trúng ñầu nhái. Hoàng tử ñành kết hôn với
nhái, người ta gọi là "bà chúa nhái". Một hôm vua cha muốn truyền ngôi cho
con, mới mở một cuộc thi tìm bắt nai vàng. Các hoàng tử khác chỉ tìm ñược
những con nai thường, chỉ có chồng nhái nhờ có nhái, tìm ñược nai vàng. Vua
cha lại mở cuộc thi ñem ñến thức ăn sống nhưng sau buổi lễ, gạo phải không
mốc, thịt không ôi. Các hoàng lử khác ñem gạo thịt nấu sẵn, chỉ có nhái ñưa gạo
thịt sống ñến, trải qua mấy ngày mà vẫn tươi. Lần thứ ba vua thi vợ ñẹp. Thấy
hoàng tử lo lắng ñịnh ñi tìm một cô gái ñẹp, nhái bảo: "Cứ ñưa em ñến là ñủ!".
Khi ñến nhái bước lên ñiện, nhái vẫn là nhái. Hoàng tử thứ tư thẹn ñỏ mặt khi
vua hỏi: '"Tiểu thư xinh ñẹp của con dâu?" Nhưng nhái ñã bước ra nói: "Thưa
con ñây!". Nói rồi cởi da nhái hóa thành cô gái ñẹp như tiên. Hoàng tử vội vàng
chụp lấy tấm da ném vào lửa
1
.
Người Pháp cũng có truyện Con nhái gần giống với truyện trên:
Một người ñàn bà ñang muốn tìm vợ cho hai con trai. Những cô gái xung
quanh ñều từ chối. Một hôm hai anh em bàn nhau bói vợ bằng cách mỗi người
bắn một phát tên, gặp ai lấy nấy. Mũi lên của người anh rơi vào một chuồng gà,
gần ñấy có cô gái xinh ñẹp mười tám tuổi. Còn mũi tên của em không may rơi
xuống bùn, một con nhái nhảy ra.
Em ñành phải lấy nhái làm vợ. Nhái ñưa chồng về sống chung trong một căn
lầu, không có ai lai vãng. Một hôm hai anh em tìm ñến nhà chú là một vị vua cai
trị nhiều nước. Người chú ra một cuộc thi vui nhộn, hẹn mỗi người ñem chó ñến,
chó của ai chạy qua mấy hàng chai lọ mà không ñổ thì cho cai quản một nước.
Nhái ñưa cho chồng một cái hộp, mở ra có một con chó con, chó chạy lon xon
tránh né rất gọn, không có một chai lọ nào ñổ cả, trong khi ñó chó của người anh
thì làm ñổ lung tung. Thế là chồng nhái ñược cai quản một nước. Lần thứ hai
chú lại mở cuộc thi: ai ñưa ñến một sợi dây nắm gọn trong tay, nhưng có thể
quấn quanh lâu dài ba vòng thì cho cai quản một nước khác. Dây của người anh
chỉ quấn ñược hai vòng, còn dây của chồng nhái quấn ñến năm vòng. Lần thứ ba
người chú lại thi vợ ñẹp. Vợ nhái chuẩn bị một cái xe to bằng quả quýt có bốn
con chuột kéo và một con mối (thạch sùng) cầm cương. Trước khi lên ñường,
nhái nhảy xuống bùn một lát, bước lên là một cô gái rất xinh, mặc áo ñẹp, xe của
nhái hóa thành cỗ xe bốn ngựa có người xà-ích ăn mặc sang trọng. Thế là ñược
chú cho cai quản một nước thứ ba
2
.
Truyện của người Ả-rập vùng sông Nin (Nil):
1
Theo Miến-ñiện dân gian cố sự, sách ñã dẫn.
2
Theo Truyện kể Ni-véc-ne (Nivernais), Pháp.