806
ra nhưng vì vấy máu trăn, nên hóa thành rắn trở lại. Tuy vậy chỉ ít lâu chàng lại
ñược trời cho trở thành người, vì có công liều mình cứu người.
Đoạn sau giống hẳn với kết thúc của truyện Lấy chồng dê. Hoàng tử rắn có
việc ñi vắng sau khi trao cho vợ ñá lửa và dao, rồi hai chị bày trò ñánh ñu xô em
và con em xuống nước, hai mẹ con lọt vào bụng cá, rồi phải sống ở hoang ñảo
và gặp lại chồng. Cuối cùng ñược chồng giấu vào hòm ñem hòm biếu hai chị:
hai kẻ gian ác kinh hoảng vì tận mắt thấy mưu gian bại lộ, ñâm ñầu xuống nước
chết
1
.
Truyện của ñồng bào Tày Con rùa vàng:
Một người ñầy tớ gái của chúa làng có mang vì nuốt phải chiếc cúc áo bằng
vàng nhặt ñược. Cô sinh ñược một con rùa vàng trước sự hắt hủi của chúa làng.
Cũng như Sọ Dừa, rùa lớn lên bị chúa làng bắt ñi chăn trâu, số trâu không thể
ñếm xuể. Rùa làm tròn phận sự. Các cô gái chúa làng không chịu ñưa cơm cho
rùa, trừ cô thứ năm. Nhưng ở ñây rùa lại thường trổ tài bay lượn trên không cho
cô năm xem và ñưa cả cô bay lượn với mình. Khi ở trên không, cô thấy rùa hiện
thành một chàng trai trẻ. Từ ñó hai bên yêu nhau.
Rùa giục mẹ ñi hỏi con gái chúa làng làm vợ. Lần ñầu bà mẹ sợ, lúc ñến nhà
không dám nói thật, chỉ nói xin lửa. Lần thứ hai nói thật, bị chúa làng bỏ lên gác
bếp. Lần thứ ba, bà bị bỏ lên cối xay quay, nhưng ñều ñược cô năm che chở. Lần
cuối cùng chúa mới hỏi các con gái, nhưng cô nào cũng từ chối, trừ cô năm. Ở
ñây chúa làng thách cưới: một ngựa chín hồng mao, gà trống chín cựa và mười
hai ống mỡ châu chấu. Bằng một tiếng nổ như sét, rùa hóa phép mọi thứ có ñủ.
Trong lễ cưới, rùa còn hóa phép làm cho buồng sáng như lửa, rồi lại làm cho
mọi người câm một lát. Ở ñây cũng có tình tiết các cô chị vợ ñến rình ở buồng
chú rể cô dâu, và khi thấy rùa là một chàng trai ñẹp thì về ñòi chúa làng lấy cho
mình mỗi người một tấm chồng rùa. Họ quả lấy ñược rùa thật, gây cười cho mọi
người.
Sau ñó vì ghen tức, các cô chị bày mưu giết em rể rùa, bèn ñặt bẫy ở ñường ñi.
Rùa mắc bẫy, máu chảy thấm cả áo. Đưa áo cho vợ, rùa dặn lúc nào mình sắp
chết thì mặc áo vào sẽ ñược lên trời, vợ chồng sẽ gặp nhau. Vợ rùa sau ñó ñược
một ông tiên mách ñường lên trời. Dọc ñường nhờ ñược xem một cuộc chiến
ñấu giữa cáo và rắn, nàng tìm ñược vỏ cây cải tử hoàn sinh. Mang vỏ cây ñi,
nàng cứu ñược nhiều người và vật sống lại. Một hôm nàng chữa cho một chàng
trai khỏi chết mà không biết ñó là chồng. Nàng mang áo chồng lên ñầu suối ñể
giặt. Dòng nước có máu trôi xuống quyện lấy chân chàng trai. Biết là máu của
mình, anh ñi ngược dòng tìm gặp vợ. Hai vợ chồng mừng rỡ, từ ñó ở lại cõi trời.
Ông mặt trời bảo hai vợ chồng rùa xuống cõi trần gian hun chết bốn cô chị gian
1
Theo Truyện cổ tích Miến- Điện, sách ñã dẫn.
