807
ác. Cho nên từ ñó về sau, cứ ñến ngày 27 tháng Sáu là ngày mặt trời nóng hơn
cả
1
.
Một loạt truyện khác cũng là dị bản của chuyện Lấy chồng dê và Sọ Dừa
nhưng ở ñoạn kết, hai vợ chồng bị chia ly vĩnh viễn (hoặc một thời gian) vì
người vợ ñốt bỏ lốt vật (hoặc lộ bí mật) của chồng.
Truyện Lấy chồng dê trong Ngìn lẻ một ñêm:
Một ông vua cho ba nàng công chúa kén chồng bằng cách ném khăn vào ñám
hội thanh niên, khăn rơi vào ai thì người ấy sẽ là chồng. Riêng công chúa thứ ba
lần lượt ném ba lần ñều rơi trúng ñầu một con dê. Nhưng khi ñộng phòng hoa
chúc thì dê biến thành một chàng thanh niên tuấn tú. Chồng dặn vợ chớ tiết lộ bí
mật, nếu không sẽ có nguy cơ chia ly. Một hôm nhân ngày sinh nhật vua, người
ta tổ chức ñấu võ: hai người chồng của hai công chúa chị thắng tất cả mọi người,
nhưng không ngờ bỗng xuất hiện một thanh niên lạ mặt ñánh cho hai người kia
thua. Ba lần chàng thanh niên ñó giật giải là ba lần công chúa ném hoa vào
người. Việc ñó làm cho vua cha nổi giận vì cho rằng công chúa ba phải lòng
chàng trai lạ mặt. Bất ñắc dĩ, nàng phải thú thật.
Nhưng từ ñó không thấy chồng dê trở về, công chúa ba sau những ngày than
khóc, mở một nhà tắm cho tất cả phụ nữ ñến tắm không phải trả tiền nhưng buộc
mỗi người kể một chuyện về nỗi khổ của mình. Một bà già ñến tắm cho biết một
hôm bà ñang tắm ở suối, bỗng thấy một con lừa ñeo hai cái cong không có người
ñi theo. Bà ta liền theo sát con vật, thấy nó vào một cái hang, sau khi ñạp chân
ba lần lên một tảng ñá. Bước vào, thấy bếp ăn rất sang, mùi thơm ngào ngạt
nhưng không có người. Bà ñụng ñến món nào cũng có tiếng nói phát ra: -
"Không ñược, món này là của bà chủ tôi". Bà vào ñến một phòng, bỗng thấy có
bốn mươi con dê, trong ñó có một con ñầu ñàn biến thành người. Họ ngồi than
thở, vì bà chúa không ñến ñược. Sau ñó, họ lại biến thành dê và ñi ra. Nghe
chuyện công chúa ba bảo bà già ñưa mình ñến nơi ñó, quả ñược gặp chồng
2
.
Một truyện khác của người Mèo Nhảy vào lửa cứu chồng.
Có hai chị em sinh ñôi cùng ñi lấy chồng trong một ngày. Cả hai cùng không
có con mới rủ nhau lên núi cầu tiên. Một cụ ông xách hai lồng gà nặng nhờ họ
xách giúp. Em nhận lời ngay, nhưng khi mỏi tay trao cho chị, chị không xách.
Nghe họ kể nỗi hiếm hoi, ông cụ lấy ra một bông hoa tươi, dặn mỗi người chọn
lấy một rồi ủ ở ñầu giường. Chị chọn hoa tươi, mấy ngày sau nở ra sâu róm, ñem
ñi giết, em lấy hoa héo, nở ra một con rùa, ñem nuôi. Lớn lên, rùa bắt ñi hỏi con
gái chúa ñất. Chúa ñất thách cưới nặng (ví dụ rải nhiễu trên ñường ñi, một nghìn
1
Theo Truyện cổ tích Miền Núi, ñã dẫn.
2
Nghìn lẻ một ñêm (bản dịch tiếng Pháp của Ga-lăng (A. Galland))
