870
KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM CỦA NGUYỄN ĐỔNG
CHI
1
Kho tàng truyện cổ tích Việt-nam ñã ra ñược ba tập và có tập ñã in lại ñến lần
thứ tư, thứ năm, trong vòng trên mười lăm năm. Chỉ sự việc ñó thôi, cũng ñã nói
lên một phần giá trị của bộ sách. Đáng lẽ phải chờ cho sách ra trọn bộ, ñể có
thể nghiên cứu cả ý kiến của tác giả về "ý nghĩa, giá trị và ñặc ñiểm của truyện
cổ tích Việt-nam thế nào? Phương pháp nghệ thuật và nội dung tư tưởng của nó
có khác gì với truyện cổ tích Đông Tây?" (Bản in ñã dẫn, tập I, tr. 71), và xem
toàn bộ hệ thống truyện ñược chọn lọc ở cả những tập cuối, rồi mới góp ý kiến
thì hợp lý hơn. Nhưng chúng tôi thiết nghĩ ba tập sách ra ñời, trải qua thời gian
hơn mười lăm năm, cũng tạm ñủ thử thách ñể có thể cho phép chúng ta rút ra
một số nhận xét, kết luận cần thiết. Hai nữa, chờ cho sách ra ñược trọn bộ e có
thể còn lâu, vì "kho tàng" truyện cổ tích Việt-nam trên khắp cả ñất nước ta vô
cùng phong phú, công phu sưu tầm và nghiên cứu của tác giả dù ñã rất lớn,
chắc cũng còn phải bỏ vào ñấy khá nhiều.
Những tập ñã công bố của Kho tàng truyện cổ tích Việt-nam có hai phần chủ
yếu:
Phần thứ nhất: Nghiên cứu truyện cổ tích nói chung và truyện cổ tích Việt-
nam.
Phần thứ hai: Kho tàng truyện cổ tích Việt-nam (phần này mới chỉ gồm 120
truyện).
Phần nghiên cứu in ở ñầu tập I ñề cập ñến ba mặt của vấn ñề truyện cổ tích:
Bản chất truyện cổ tích, Lai lịch truyện cổ tích, Truyện cổ tích Việt-nam qua các
thời ñại. Đây có thể coi là phần "tuyên ngôn", nêu rõ quan ñiểm của các tác giả
về loại hình truyện cổ tích, quy luật cũng quá trình hình thành truyện cổ tích,
bước ñường tiến hóa của nó trong lịch sử văn học truyền miệng và lịch sử văn
hóa dân tộc (tác giả ñề cập ñến sự xuất hiện và sự suy tàn của truyện cổ tích
Việt-nam những trong ñó có dụng ý khái quát tiến trình vận ñộng của loại hình
truyện cổ tích và tuyên truyền miệng nói chung). Còn phần "tổng kết", ñánh giá
toàn bộ truyện cổ tích Việt-nam, chắc cũng sẽ có tầm quan trọng tương xứng với
phần "tuyên ngôn", như ñã nói ở trên, sẽ ñược in ở lớp cuối của bộ sách, là
phần thứ ba, khép lại của toàn tập.
Trong khi chờ ñợi sách ra trọn bộ, và cũng ñể ñọc liền mạch cả hai phần
nghiên cứu, ñể trình giải cho xác ñáng những ý kiến có tính hệ thống của tác giả
1
Chúng tôi viết bài này trên cơ sở các tập Kho tàng truyện cổ tích Việt-nam tập I tập II (in lần
thứ tư), tập III (in lần thứ hai), Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà-nội, 1972- 1973.
