935
- Nhà ngươi ñến ñây có việc gì?
Chàng trẻ tuổi ñáp:
- Tâu bệ hạ, chỉ xin phép bệ hạ cho tôi ñược lấy lại một mảnh gươm gãy còn
giắt trong ñầu mãng xà mà thôi!
Vua hết sức ngạc nhiên:
- A, vậy ra không phải là phò mã của ta ñã hạ thủ mãng xà ư?
Vua nhìn sang phò mã. Phò mã mặt ñã tái ñi, nhưng vẫn cố cãi:
- Nó là thằng bá vơ nào dám vào ñây nhận xằng!
Vua liền sai hoãn ngay lễ cưới lại rồi bảo vệ sĩ bổ ñầu mãng xà ñể tìm mảnh
gươm. Một lát sau vệ sĩ ñã ñưa mảnh thép về dâng nộp, khi ráp vào với gươm
của chàng trẻ tuổi thì vừa như in. Vua thét:
- Thì ra phò mã ñã lừa dối trẫm và mọi người.
Lập tức vua sai lột thẻ vàng quận công của hắn rồi ñeo vào cho chàng trẻ tuổi.
Sau ñó vua dắt anh ngồi vào chỗ ngồi của phò mã, và ra lệnh cho lễ cưới lại tiếp
tục như cũ.Trong khi ñó thì viên quản bị giải ra pháp trường
1
.
KHẢO DỊ
Về mô-típ này, Việt-nam chúng ta còn có rất nhiều dị bản các loại. Trước hết
là một phần của những truyện Thạch Sach (số 68, tập II), Con chim khách mầu
nhiệm (số 124, tập III).
Trong Lĩnh-nam chính quái có truyện Quỷ Xương Cuồng hay ăn thịt người.
Vua Kinh Dương Vương làm bùa phép ñể trừ, nhưng không trừ nổi. Cuối cùng
người ta phải dựng một ngôi ñền, mỗi năm cúng cho nó một người vào ngày 30
tháng Chạp. Đời Tần có Nhâm Ngao muốn phá bỏ tục lệ này nhưng bị Xương
Cuồng ăn thịt. Đến ñời Đinh Tiên Hoàng, nhờ có một pháp sư bày ra các phép lạ
(giống như trò xiếc) cho quỷ Xương Cuồng ñến xem say mê, rồi bất thần chém
chết.
Sê-ông (Chéon) có kể một Truyện rắn thần ở làng Mễ-ñỗ, tổng Tang-giá,
huyện Quỳnh-côi (Thái-bình). Làng này hàng năm phải nộp cho thần một cô gái,
không có thì làng ñộng không yên. Lệ làng phải cắt phiên từ tiên thứ chỉ lần lượt
cho ñến người dân cuối cùng, hết vòng lại trở lại. Đến lượt ai thì người ấy
thường mua sắm con gái nuôi cho lớn ñể nộp (nếu không, phải nộp con ñẻ). Vào
1
Theo lời kể của người Phú-thọ.
