975
chúng bèn xúm nhau khiêng ñi chôn ñể lấy chỗ nhảy nhót. Đang ñi, anh chàng
bỗng tỉnh giấc, toan la lên, nhưng thấy chuyện hay hay, nên cứ nằm im ñể xem
bọn khỉ khiêng mình ñi ñến ñâu. Hồi lâu, anh nghe bầy khỉ dừng lại nói với
nhau:
- Hà rầm hà rạc, chôn vào hố bạc, không chôn hố vàng!
Nhưng trong bầy khỉ có một con khỉ ñột ñứng ñầu, bảo chúng:
- Hà rầm hà rạc, chôn vào hố vàng, không chôn hố bạc!
Thế là bầy khỉ lại tiếp tục khiêng anh tới một chỗ khác xa hơn. Đến nơi, chúng
ñặt anh xuống rồi kéo nhau trở về gốc cổ thụ. Anh chàng nhìn thấy xung quanh
mình có những cục vàng sáng chói thì mừng lắm, bèn chờ cho chúng ñi khuất
mới ñứng dậy nhặt ñầy túi mang về. Từ khi trở nên giàu có lớn, anh chàng hết
làm nhà cửa lại tậu ruộng vườn, nuôi trâu bò, cuộc ñời muôn phần tươi hơn
trước.
Câu chuyện về người tiều phu lên núi bắt ñược vàng từ ñó lan ñi khắp nơi.
Người anh nghe nói nửa tin nửa ngờ. Một hôm vào ngày giỗ cha, hắn thấy em
mình tìm ñến mời về nhà ăn giỗ. Hắn vội vã nhận lời. Bước vào nhà em, người
anh không giấu ñược kinh ngạc.
- Từ dạo ấy ñến giờ chú mày làm thế nào mà phát tài dữ vậy?
Em vui vẻ kể tỉ mỉ cho anh nghe câu chuyện lên rừng gặp khỉ, và từ hố bạc
tình cờ ñược chúng chuyển sang hố vàng. Nghe ñoạn, người anh mượn ngay cây
rựa, và cũng chờ một ñêm trăng non, một mình vác rựa lên cửa rừng. Hắn ta
cũng giả vờ duỗi chân nằm dưới gốc cây cổ thụ nọ. Lát sau quả có một bầy khỉ
ñến nhảy nhót xung quanh gốc cây, và khi thấy có người lạ nằm choán chỗ
chúng vui ñùa, chúng cũng xúm lại khiêng ñi chôn, vì chúng tưởng rằng ñó là
một cái thây người chết. Nhưng ñến lúc nghe bầy khỉ nói: - "Hà rầm hà rạc, chôn
vào hố bạc không chôn hố vàng!" thì hắn vội ngẩng ñầu cãi lại:
- Chôn vào hố vàng chứ! Chôn vào hố vàng chứ!
Bầy khỉ không ngờ cái thây người vẫn còn sống, cuống cuồng quẳng hắn
xuống rồi bỏ chạy. Hắn bị lăn xuống sườn núi, ñầu va vào ñá, vỡ sọ chết
1
.
KHẢO DỊ
Người Quảng-bình có truyện Đực rựa cũng giống như truyện trên nhưng
không có ñoạn cuối:
1
Theo Lăng-ñờ (Landes), sách ñã dẫn.