995
Vua cho gọi vào ướm thử thì vừa như in. Vua sai người hầu ñưa cô ñi tắm và lấy
làm vợ. Hỏi về gia ñình, cô ñáp là bố mẹ ñẻ ñều chết, ở với mẹ nuôi. Hỏi còn
chiếc giày nào nữa thì cô ñưa chiếc trong khăn ra. Vua biết ñó là người có số
làm hoàng hậu.
Ít lâu sau, mẹ Ha-lớc ñến xin cho Ca-dong về nhà vài ngày kẻo "nhớ lắm". Ca-
dong về không ñược ăn, cũng không ñược ngủ trên chiếu. Sáng dậy Ha-lớc rủ
Ca-dong ñi trảy dừa. Ca-dong trèo cây thì Ha-lớc chặt gốc. Ca-dong chuyển
sang một cây khác, Ha-lớc lại chặt cây kia. Ca-dong rơi xuống hồ hóa thành rùa
vàng ở dưới hồ.
Mẹ Ha-lớc ñưa con ñến cung nói là ñể thế cho Ca-dong ñi ñâu mất không tìm
thấy. Vua nhận, nhưng tỏ ý không vui. Một hôm vua ñi săn ñến hồ tự nhiên thấy
người buồn bã, bèn bảo dừng lại, cho người lặn xuống hồ, và rất mừng khi thấy
người ấy bắt ñược một con rùa. Vua ôm lấy rùa ñưa về cung nuôi trong chậu
vàng.
Một hôm vua ñi chơi. Ha-lớc bắt rùa làm thịt, quẳng mai ở sau nhà. Từ cái mai
mọc lên một măng tre. Thấy mất rùa, vua hỏi, Ha-lớc nói không biết. Vua hỏi
thầy bói. Ha-lớc mới thú thật rằng mình có mang nên thèm thịt rùa. Vua không
nói gì, chăm chút cho măng tre, nhưng rồi Ha-lớc lại chặt măng nấu ăn khi vua
ñi vắng. Vua về hỏi, Ha-lớc lại ñổ cho là vì có mang nên thèm ăn măng. Vua
cũng không nói gì. Vỏ măng sau ñó lại hóa thành chim bếch (sáo) ñến hót ở
cung. Vua bảo: "Có phải Ca-dong thì ñậu vào tay áo". Chim ñậu vào tay áo, vua
giữ lại nuôi. Ha-lớc lại bắt chim làm thịt ăn, quẳng lông ra ñường cái. Lông chim
mọc thành cây pen (thị). Vua hỏi, Ha-lớc ñáp: - "Chim bay qua nồi canh ñang
sôi rơi vào, tôi vớt cho chó ăn". Vua cũng không nói gì.
Cây pen chỉ có một quả. Quả chín bay mùi thơm khác thường làm ai ñi qua
cũng thèm nhưng nhìn lên thì không thấy, trừ một bà già. Cũng như ở truyện
Tấm Cám, bà già ước nó rơi xuống, và nó rơi ngay, bà ñưa về rấm vào vại.
Từ ñoạn này về sau ñều y như truyện của ta, chỉ thêm một tình tiết là khi bà
già mời vua tới ăn cỗ, vua ăn bánh thấy giống hệt bánh Ca-dong làm ngày trước.
Hỏi bà già thì bà nói vì có nhiều người làm giúp nên không biết bánh của ai. Vua
ăn trầu lại thấy giống hệt trầu của Ca-dong têm. Vua thở dài. Ca-dong trong
buồng cũng thở dài. Nghe tiếng, vua chạy vào thì gặp vợ. Một tình tiết khác nữa
là khi Ca-dong bảo người hầu ñưa mắm Ha-lớc về cho mẹ nó ăn có nhắn tin mời
mẹ Ha-lớc ñến chơi. Mẹ Ha-lớc ñến, thấy Ca-dong lại tưởng là Ha-lớc, nói rằng:
- "Có phải con mời mẹ ñến chơi không?". Ca-dong ñáp: "Không". Mẹ Ha-lớc
mới biết là Ca-dong còn sống, thẹn trở về. Ăn gần hết mắm thấy có bàn tay
