998
hôm nàng gặp hoàng tử trong khi ñi chăn vịt, hai bên yêu nhau, cùng nhau hát
lượn và tặng trầu. Lúc về thì dì thấy ñỏ môi, hỏi thì ñáp là "vì ăn cứt vịt". Dì bảo
Tua Nhi giành lấy công việc chăn vịt ñể ñược như Tua Gia, nhưng Tua Nhi
chẳng thấy môi ñỏ tý nào. Chỗ này giống với truyện Côi, cô gái mồ côi (Khảo dị
truyện số 12, tập I). Một hôm Tua Gia chăn vịt gặp một bà cụ nhờ nhổ tóc bạc.
Thấy ñầu cụ có sẹo, hỏi mới biết ñó là mẹ mình. Mẹ ñưa con về thủy phủ, cho
con ăn ngon và cho một con gà về nuôi. Cũng như hình tượng cá bống, gà nuôi
lớn, dì sai nàng ñi lấy củi rừng xa, ở nhà bắt làm thịt ăn, quẳng xương ra bờ ao.
Ra sông ngồi khóc, nàng lại gặp mẹ, mẹ trao cho một cái hộp nhỏ, bảo bỏ xương
vào rồi chôn dưới chân giường. bảy ngày sau cô ñào lên thì thấy có giày áo ñẹp.
Tua Nhi hỏi vì sao mà có, thì nàng ñáp: - "Đem áo quần cho trâu ăn, rồi thò tay
vào ñít trâu sẽ lấy ra ñược ñồ ñẹp". Tua Nhi làm theo nhưng chẳng ñược gì, lại
mất hết áo xống, trần như nhộng chạy về.
Hoàng tử nhớ Tua Gia, bèn cho mở hội "bắt cá" (bư-pia) buộc nam nữ ñều
phải tham dự. Vì dì bắt Tua Gia ñi muộn nên hoàng tử không gặp. Lần thứ hai
hoàng tử nhân hội chợ, lại ra lệnh cho mọi người ñi dự. Mụ lại trộn vừng vào
gạo bắt Tua Gia nhặt xong mới cho ñi. Mặc dù có nàng tiên sai sóc xuống giúp,
nhưng nàng cũng ñến muộn nên lại không gặp. Tua Gia về qua cầu ñánh rơi giày
xuống suối. Hoàng tử nhặt ñược, cho người loan báo cho tất cả các cô gái ñến
ướm chân. Cuối cùng chỉ có Tua Gia ướm vừa, nhưng dì nàng không bằng lòng,
bắt phải thử thêm bằng cách ñặt cáng dưới mái nhà ñể cho hai cô lăn từ trên nóc
xuống, ai rơi vào cáng thì lấy ñược hoàng tử. Tua Nhi thử trước, lăn bịch xuống
ñất. Tua Gia lăn ñúng vào cáng, mụ dì ñành ñể nàng lấy hoàng tử.
Sang ñoạn thứ hai và thứ ba thì giống với truyện của ta, nhưng cũng có tình
tiết khác: Một hôm bố ốm, dì nhắn Tua Gia về. Ở ñây Tua Gia cũng trèo cây hái
quả cho dì. Thấy bố chặt gốc, nàng van khóc, bố bảo cởi áo quần ném xuống thì
thôi, nhưng tuy con ñã ném xuống, bố vẫn cứ chặt. Cây ñổ, Tua Gia chết. Tua
Nhi ñóng bộ vào giả làm Tua Gia ñến với hoàng tử, nói là mình phải trông nom
bố nên hốc hác. Mặc dầu con không nhận mẹ, và hoàng tử tỏ ý hững hờ, nhưng
Tua Nhi cứ ở lại với hoàng tử.
Tua Gia hóa thành chim yểng bay ñến hỏi người chăn ngựa xem hoàng tử có
còn nhớ vợ cũ nữa không. Thấy yểng, hoàng tử cũng hỏi: - "Yểng à, có phải Tua
Gia, chui vào tay áo", yểng bay ñến, hoàng tử ñưa về buồng. Yểng biến thành
Tua Gia, kể lại mọi việc và dặn cứ ñể yên xem Tua Nhi làm những gì. Từ ñấy
ñêm là Tua Gia, ngày là yểng. Chỗ này khác với truyện của ta. Một hôm Tua
Nhi nhìn vào buồng thấy Tua Gia thì nổi ghen, bèn chờ dịp giết chết yểng, vùi
vào gốc tre. Từ ñấy mỗi khi hoàng tử ñi qua thì cây tre cúi xuống vuốt ve, còn
Tua Nhi ñi qua thì nó cào xước mặt mũi. Tua Nhi chặt tre làm cọc màn, cọc ñâm
vào tay mỗi lần mắc màn. Lại ném vào lửa, cọc tỏa khói làm cay mắt. Một bà lão
ñến xin lửa, cầm cọc màn chạy về. Chỗ này giống với tình tiết trong Vợ chàng
