Trong phần này chúng tôi không chép lại nguyên văn chữ Hán những
câu và đoạn trích dẫn vì phần dịch ở sau sẽ có đủ cả chữ Hán và phiên âm.
Chữ 道 trong dấu { } là do tôi ghi thêm, trong sách bỏ trống, không in.
Về sau cũng vậy. (Goldfish).
Trong Trang tử – Nam Hoa kinh, bài Tề vật luận 7, vì cụ Nguyễn Hiến
Lê dịch câu này theo ý toàn bài là đừng nên tranh luận vì phán đoán mỗi
người mỗi khác, do vậy mà lời dịch đó có phần hơi khác với ý cụ muốn nói ở
đây. (Goldfish).
Coi Đại cương triết học Trung Quốc – Quyển thượng – trang 390-91 –
Cảo Thơm).
Nguyên văn chép trong phần dịch, chúng tôi đảo 6 chữ vật hình chi, thế
thành chi xuống dưới cho khỏi lập lại và dễ trình bày.
Chữ 蒼, Thiều Chửu phiên âm là thương. (Goldfish).
Trong phần III cụ Nguyễn Hiến Lê dịch là: Trời đất bất nhân.
(Goldfish).
Đức: sách in là “được”. (Goldfish).
Pháp 法: sách in sai thành “phác”. (Goldfish).
Bất từ 不辭: sách in là “bất tri”. (Goldfish).
Nghĩa là: “Bốn mùa qua lại, vạn vật sinh trưởng, Trời có nói gì đâu”
(Lời dịch của cụ Nguyễn Hiến Lê trong cuốn Luận Ngữ). Goldfish).
Hiện nay, hai ngàn rưỡi năm sau Lão tử, khoa học đưa ra hai thuyết này:
- Thuyết của Sandage: vũ trụ vĩnh cửu, biến động hoài (éternel, oscillant) cứ
