LỊCH SỬ DÂN TỘC MỸ - Trang 278

Du Bois đánh giá cao hành động của Brown:

Nếu như hành động đánh phá của ông là công việc của những người cuồng
tín, bị dẫn dắt bởi người quá khích và không chấp nhận việc áp đặt chế độ
nô lệ lên con người, hẳn người ta đã tìm ra những cách thức hiệu quả để ỉm
đi vụ việc này, sẵn sàng áp dụng các hình phạt đối với những người phạm
tội nặng nhất, hoặc tha bổng người cầm đầu lầm đường hoặc buộc họ tị
nạn… Trong khi tuyên bố rằng cuộc tấn công là quá nhỏ nhoi vô vọng và lố
lăng để làm nên một điều gì đó…, bang đã chi 250 nghìn đô-la để trừng
phạt những kẻ xâm lược khiến họ phải huy động từ một đến ba nghìn binh
sỹ ở các khu vực cận kề và đã khiến cả đất nước rơi vào tình trạng rối loạn.

Trong lời tuyên bố sau cùng tại nhà tù, trước khi bị treo cổ, John Brown
nói: “Tôi, John Brown, hoàn toàn tin tưởng rằng những tội ác trên mảnh đất
tội lỗi này chỉ có thể gột rửa bằng máu.”

Ralph Waldo Emerson, bản thân không tham gia phong trào, nhưng đã nói
về việc xử tử John Brown như sau: “ông ấy sẽ làm cho giá chiếc giá treo cổ
trở nên linh thiêng như cây thập giá của Chúa.”

Trong số 22 người tham gia lực lượng nổi dậy của John Brown, có năm
người da đen. Hai người đã bị giết ngay tại trận, một người trốn thoát, hai
người khác bị chính quyền treo cổ. Trước khi bị treo cổ, John Copeland đã
viết lại cho cha mẹ mình:

Xin bố mẹ hãy ghi nhớ là nếu con phải chết, thì con đã chết trong khi cố
gắng giải phóng những con người nghèo khổ bị áp bức, giống như tình
trạng nô lệ của con mà trong Kinh thánh Chúa đã lên án một cách cay
đắng…

Giờ đây con không cảm thấy sợ giá treo cổ…