một số vấn đề xảy ra không chỉ đối với những người da đen, mà cả người da
trắng nghèo khổ. Trong cuốn Black Reconstruction (Tái thiết người da đen),
viết năm 1935, ông nói:
Chúa trời cũng đã động lòng, nhưng điều đó có rất ít ý nghĩa trong một giai
đoạn không thể tin nổi; những gì có ý nghĩa nhất đó là thế giới đã và đang
khóc than với cả máu và nước mắt. Còn với nước Mỹ năm 1876, đó là sự
xuất hiện của một chủ nghĩa tư bản mới và nô dịch hóa người lao động.
Du Bois đã nhìn nhận chủ nghĩa tư bản mới này là một phần của quá trình
bóc lột và mua chuộc, diễn ra ở tất cả các nước “văn minh” trên thế giới:
Lao động trong nhà ở các vùng đất đã được khai phá – vốn bị dỗ dành và
đánh lừa bởi một hệ thống quyền lực độc tài chi phối nguồn vốn khổng lồ –
được che đậy, được mua chuộc bằng các khoản lương bổng hậu hĩnh và hệ
thống chính trị, nhằm tìm cách bóc lột cả người da trắng, da vàng, da nâu và
da đen…
Liệu Du Bois có đúng khi nói rằng trong sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
ở Mỹ, trước và sau cuộc Nội chiến, cả người da đen lẫn người da trắng đều
trở thành nô lệ, ở khía cạnh nào đó?
