LỊCH SỬ DÂN TỘC MỸ - Trang 459

và khai thác các mỏ tại bán đảo Sơn Đông cận kề. Vài tháng sau, các cường
quốc châu âu khác bắt đầu nhảy vào và xâu xé Trung Quốc trong khi Mỹ
phải đứng ngoài.

Giai đoạn đó, tờ New York Journal of Commerce vốn vận động cho việc
phát triển thương mại tự do theo đường lối hòa bình, giờ đây lại thúc giục
áp dụng chủ nghĩa thực dân với các hoạt động quân sự lạc hậu. Julius Pratt,
sử gia chuyên nghiên cứu về quá trình bành trướng của Mỹ, đã miêu tả
bước ngoặc này:

Trước kia, tờ báo này vẫn được xem như một tờ báo cổ vũ cho hòa bình,
chống chủ nghĩa đế quốc và thúc đẩy việc phát triển thương mại trong một
thế giới tự do buôn bán, giờ đây phải chứng kiến niềm tin của nó bị nát vụn
do sự xâu xé Trung Quốc một cách đáng lo ngại. Nó tuyên bố rằng tự do
tiếp cận thị trường Trung Quốc (với tổng dân số lúc đó khoảng 400 triệu
người) có thể giải quyết được vấn đề sản phẩm dư thừa. Tờ báo không chỉ
đề cập sự hoàn toàn bình đẳng về các quyền lợi tại Trung Quốc, mà còn
thẳng thắn đề cập việc xây dựng và kiểm soát kênh đào Panama, việc chiếm
Hawaii và tăng cường trang bị cho hải quân – ba biện pháp mà trước đó vẫn
bị phản đối quyết liệt. Không có gì đáng ngạc nhiên hơn cách thức tờ báo
này đã quay ngoắt chỉ trong vài tuần…

Cũng có sự quay ngoắt tương tự trong quan điểm của giới kinh doanh Mỹ
đối với Cuba vào năm 1898. Ngay từ khi bắt đầu cuộc khởi nghĩa của người
Cuba chống lại người Tây Ban Nha, các thương gia đã rất quan tâm về tác
động đối với các cơ hội thương mại tại đó. Luôn có những mối quan tâm về
kinh tế đối với hòn đảo này; năm 1896, Tổng thống Grover Cleveland đã
tóm tắt như sau:

Tính sơ qua thì đã có khoảng từ 30-50 triệu đô-la của các nhà tư bản Mỹ
đầu tư vào đồn điền và các hệ thống đường sắt, khai thác mỏ và các hoạt
động kinh doanh khác tại hòn đảo này. Kim ngạch thương mại song phương