LỊCH SỬ VĂN MINH ẤN ĐỘ - Trang 403

[1]

Dĩ nhiên, không thể vở đũa cả nắm được. Có vài người, như

Coomaraswamy nói một cách có ý nghĩa rằng “đã từ châu Âu quay trở về
Ấn”.

[2]

Không rõ bản tiếng Pháp dịch có đúng không. Làm gì có chuyện này.

(ND). [Bản tiếng Anh chép là: China followed Sun Yat Sen, took up the
sword, and fell into the arms of Japan
. (Goldfish)]

[3]

Bản tiếng Anh chép: From 1920 to 1935 (Từ năm 1920 đến năm 1935).

(Goldfish).

[4]

Làm thủ tướng tiểu quốc Porbandar. (ND).

[5]

Muốn biết thái độ kì thị chủng tộc của người Anh ở Nam Phi, xin đọc

cuốn Khóc lên đi, ôi quê hương yêu dấu của Alan Paton, Nguyễn Hiến Lê
dịch, Văn học tái bản, 1995. (BT).

[6]

Theo bản tiếng Anh thì ông bị bắt vào tháng 3 năm 1922: It was just at

this point (in March, 1922) that the Government determined upon his
arrest
. (Goldfish).

[7]

Coi cuối tiết trên. (ND).

[8]

Sau đoạn trích dẫn lời của Tagore, trong bản tiếng Anh, tác giả còn viết

thêm: It was Gandhi s task to unify India; and he accomplished it. Other
tasks await other men
. Tạm dịch: Đó là nghĩa vụ thống nhất Ấn Độ của
Gandhi, và Ngài đã hoàn thành được nghĩa vụ đó. Còn những nghĩa vụ
khác thì dành cho những người khác. (Goldfish).

[9]

Tức tiếng Anh tới nay vẫn còn là ngôn ngữ chính thức của Ấn. (ND).