302
303
b. Cổn Miện 6 lưu 5 chương, 4 lưu 3 chương
六旒五章及四旒三章袞冕
Theo quy chế Cổn Miện của nhà Minh, hoàng đế mặc Cổn Miện 12
lưu 12 chương, hoàng tử, vương công mặc Cổn Miện 9 lưu 9 chương, quận
vương mặc Cổn Miện 7 lưu 7 chương, bá quan văn võ từ nhất phẩm trở
xuống đều mặc Triều phục Lương Quan làm lễ, không được mặc Cổn Miện.
Cổn Miện 6 Lưu 5 Chương và 4 Lưu 3 Chương của các quan triều Nguyễn. (BAVH).
Tuy nhiên, theo quy chế của nhà nguyễn, các quan từ chính nhị
phẩm trở lên được mặc Cổn Miện 6 lưu 5 chương, các quan văn tòng nhị
phẩm và chính tam phẩm được mặc Cổn Miện 4 lưu 3 chương
(1)
. Đây lại
là quy chế Thuế Miện và hy Miện áp dụng cho các quan nhà Tống. Tống
sử ghi nhận: “Thuế Miện 6 lưu, áo 3 chương, thêu Hổ dữu di (tức Tông di),
Tảo, Phấn mễ. Thường 2 chương, thêu Phủ, Phất […] các chức thị lang
của sáu bộ được mặc; Hy Miện 4 lưu, áo 1 chương, thêu Phấn mễ. Thường
2 chương, thêu Phủ, Phất […] Các chức quang lộc khanh, giám sát ngự
sử, độc sách quan, cử sách quan, phân hiến quan trở lên được mặc.”
(2)
1. (Việt) Hội điển - Q.78. Tr.48-50. Nguyên văn: 郊壇執事冕服正二品以上冕冠前後各六旒，每旒五
彩繰，六就，貫用玉料珠六。其覆版周圍繞銅，刻垂雲文鍍金。冠飾金博山，上金蛟各二，金綫
一，貫簪處亦飾以金，餘均依皇子諸公冕制。青衣三章，繡粉米二在肩、一在背，藻、尊彜在兩袖
各三，本色領。纁裳二章，繡黼黻各二。白沙中草青領繡黻文七。蔽膝竝大綬均繡山一章。玉佩
貫以三彩草珠，餘均依皇子諸公佩綬體制。大綬表裏白羅在腰無緣，其垂處緣綠。帶纁色，前飾方
扁六，均面嵌瑇瑁，繞銅鍍金。文班從二品、正三品，冕冠前後各四旒。每旒五彩繰，四就，貫二
彩草珠四，均依正二品制，惟省金蛟二。青衣一章，繡粉米二在肩、一在背，又在兩袖各二，本色
領。纁裳二章，繡黼黻各二。中草竝蔽膝、玉佩、大綬、大帶均依正二品之制
2. (Trung) Tống sử. Q.152 Chí. Đệ nhất bách ngũ. Dư phục Tứ. Nguyên văn: 毳冕：六玉，三采，衣
三章，繪虎蜼彝、藻、粉米；裳二章，綉黼、黻[…]六部侍郎以上服之；絺冕：四玉，二采，朱、
BẢng SO SÁnh QUY ChẾ CỔn MIỆn 9 LưU 9 Chương CỦA
hOÀng TỬ nhÀ ngUYỄn VIỆT nAM VỚI nhÀ MInh TRUng QUỐC
(theo Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Minh hội điển)
hoàng
tử ,
vương
công
Quy chế của nhà Nguyễn
Việt Nam
Quy chế của nhà Minh
Trung Quốc
-Mũ Miện: Miện bản trước tròn,
sau vuông, phía trước và sau đều 9
lưu, mỗi lưu làm bằng tảo ngũ sắc,
9 tựu, xâu 9 ngọc; trâm ngà, dây
hoằng màu huyền đính tua màu
đỏ; dây khoáng màu xanh, sung
nhĩ chốt ngọc trấn màu trắng
-Mũ Miện: Miện bản trước tròn,
sau vuông, phía trước và sau đều
9 lưu, mỗi lưu làm bằng tảo ngũ
sắc, 9 tựu, xâu 9 ngọc ngũ sắc xen
kẽ; trâm ngọc, ngọc hành, dây
đảm màu huyền, dây khoáng màu
xanh, sung nhĩ dùng ngọc xanh,
dây hoằng màu đỏ, ngọc trấn màu
trắng
-Cổn phục màu xanh, thêu 5
chương Sơn, Long, hoa trùng,
Tông di, hỏa; Long ở 2 vai, Sơn ở
lưng, các chương hỏa, hoa trùng,
Tông di mỗi chương 3 hình ở ống
tay áo; cổ áo cùng màu với màu áo
-Cổn phục đen huyền, thêu 5
chương Sơn, Long, hoa trùng,
Tông di, hỏa; Long ở hai vai, Sơn ở
lưng, các chương hỏa, hoa trùng,
Tông di mỗi chương 3 hình ở ống
tay áo; cổ áo cùng màu với màu áo
-Thường màu đỏ nhạt: thêu 4
chương Tảo, Phấn mễ, Phủ, Phất,
mỗi chương 2 hình
-Thường màu đỏ nhạt: thêu 4
chương Tảo, Phấn mễ, Phủ, Phất,
mỗi chương 2 hình
-Áo Trung đơn may bằng sa trắng,
thêu 9 chương Phất
-Áo Trung đơn may bằng sa trắng,
cổ áo màu xanh, thêu 11 chương
Phất
-Tế tất màu đỏ nhạt, thêu 2
chương hỏa và Sơn
-Tế tất màu đỏ nhạt, thêu 4
chương Tảo, Phấn mễ, Phủ, Phất
-Đại thụ phía trên thêu hai chương
hỏa, Sơn, phía dưới nối với tua
ngũ sắc
-Đại thụ 4 màu đính tiểu thụ 3
màu kết 2 ngọc hoàn ở giữa
-ngọc bội 2 dải, mỗi dải 1 ngọc
hành, 2 ngọc cư; các loại ngọc
hoàng, xung nha trở lên đều dùng
đồng mạ vàng; từ ngọc hành trở
xuống thắt với năm dây chập xâu
với trân châu chất liệu ngọc, phía
trên có móc thau mạ vàng
-ngọc bội 2 dải, mỗi dải 1 ngọc
hành, 1 ngọc vũ, 1 ngọc cư, 1 xung
nha, 2 ngọc hoàng, dưới ngọc vũ
rủ 1 ngọc hoa, 2 ngọc đích; từ ngọc
hành trở xuống, thắt với 5 tua, xâu
ngọc châu; phía trên có móc vàng
-Cách đới màu đỏ nhạt, viền vàng -Cách đới có móc vàng
-Tất phía trên gắn hộ tất, may
bằng gấm, hia đầu vuông màu đen
-Tất trắng, giày Tích đỏ
