Hạ tuần tháng 10 năm Giáp-thìn (1904) các tay lãnh-tụ trong đảng
mở cuộc đại-hội ở tỉnh Quảng-nam, lấy sơn-trang Nam-thạnh làm nơi khai-
hội. Nhận thấy chỗ nầy gần kinh-đô Huế, tất ông Hội-chủ chúng tôi có thể
lén tới nhóm hội được.
Lúc đó ông Tăng-bạt-Hổ mới ở Hải-phòng vô, trong đảng thêm ra
một tay kiện-tướng, ai nấy vui-vẻ hăng-hái lạ-thường.
Các lãnh-tụ đều nói vấn-đề quân-giới nếu không có nước ngoài giúp
cho mình thì không xong. Lấy chỗ quan-hệ về lịch-sử, địa-dư, nòi-giống
mà nói, có thể giúp ta được không ai khác hơn là Trung-quốc. Nhưng từ
trận thua ở Lạng-sơn hồi năm Giáp-thân trở đi, Trung-quốc ký điều-ước
Bắc-kinh, đã phải đem cái chủ-quyền phiên-thuộc nước Nam mà nhường
đứt cho Pháp rồi. Đến việc Hàm-Nghi xuất-bôn, trong khoảng mấy năm
Dậu, Tuất, thiếu gì các cụ nhà ta chạy sang Trung-quốc cầu-viện, nhưng
đều bặt mất tin tức. Gương trước mới đó không xa, nước Tàu chẳng giúp gì
cho ta được đâu mà mong, vô-ích.
Chúng tôi bàn-định với nhau, chỉ có cầu-viện Nhật-bản. Lúc ấy
Nhật-bản mới phát lên hùng-cường mà họ cũng là một dân-tộc da vàng ở
châu Á như ta, lại vừa mới đánh thắng Nga xong, không chừng họ có ý
muốn làm bá-chủ cả châu Á, vậy thì họ giúp ta để tước bớt khí-lực của
châu Âu đi, cũng có điều lợi cho họ vậy. Nếu ta sang kêu ca thống thiết với
họ, tưởng gì chớ món quân-giới, hoặc cho ta mượn, hoặc giúp ta mua,
không khó khiến chi !
Ai nấy bàn-bạc nhất-định như vậy rồi, bèn tín cử một người làm
toàn-quyền đại-biểu đem bút của ông Hội-chủ qua Nhật lo việc khí-giới.
Hồi đó công việc trong đảng đang cần người có tài làm sứ, nên chi
toàn-hội cùng cử tôi làm chức đại-biểu đi Nhật.
