XIII. GẶP MẶT HOÀNG-HOA-THÁM
Nhưng mà tôi thật ngu !
Chớ chi dân ta đều khôn thì ai bắt mình làm trâu ngựa được, dân ta
mà đều biết yêu nòi thương nước thì ai bắt mình làm nô-lệ được ? Nghĩ lại
mình ở trong tay người ta ràng-buộc mà toan cất tiếng cả lời, nói bàn về
chuyện ái-quốc bảo-chủng, có khác nào ngồi trước mặt đạo-tặc mà bàn
cách khu-trừ đạo-tặc đâu. Ai người kiến-thức cũng đã sớm liệu cái mưu ấy
của tôi tất phải thất bại rồi.
Tuy là lúc bấy giờ tôi ôm cái kế-hoạch như thế mặc lòng, nhưng đối
với sự yêu-cầu của anh em trong phe cấp-khích, không thể nào ngảnh mặt
làm lơ cho được.
Bởi vậy tôi lại tính phải trở về nước lần thứ nhì nữa.
Lần nầy về nước có hai mục-đích.
Một là đi qua các nơi hiểm-yếu ở biên-giới hai tỉnh Việt (Quảng-
đông) Quế (Quảng-tây) để xem-xét địa-hình và kết-giao với đám hào-kiệt
trong vùng, hầu sắp-đặt những chỗ mượn đường chuyên-chở quân-giới mai
sau.
Một mặt khác lại lên Bắc-giang yết-kiến ông Hoàng-hoa-Thám,
muốn xin ông một miếng đất làm khu đồn-điền cho anh em cấp-khích có
chỗ nương thân, đợi ngày có thể giải-quyết vấn-đề quân-giới.
Than ôi ! quân-giới ! quân-giới ! nó có phải là vấn-đề chốc lát tính
xong được đâu ? Đối với vấn-đề nầy, thật không có giây phút nào tôi đã dời
phương-châm qua chỗ thong-thả tính sao cho ổn-thỏa thì hơn.
Tháng 7 năm Bính-ngọ, tôi lại từ-giã Nhật-bản về Quảng-đông, đến
Sa-hà ra mắt Mạnh-hiếu Công, vừa gặp người con trưởng của cụ Phan-
