Vả lại Quan Thoại ngày nay cũng đã nói Khém dứa y như Quảng Đông.
Buồn cười nhứt là chính sách vở chánh thức, sách giáo khoa của Trung
Hoa cũng gọi những “cái đó” là phương ngữ, họ phân biệt tới 9 phương ngữ
và một ngôn ngữ trung ương gọi là Trung nguyên ngữ. Thật ra thì có 10
giọng chớ không hề có 10 ngôn ngữ bao giờ hết.
Đó là 9 phương âm, tức thổ âm (Prononciation régionale) chớ không hề
là 9 phương ngữ, tức thổ ngữ (Dialecte) và một trung ương âm
(Prononciation de base), chỉ có thế thôi.
Nhưng chúng tôi cũng gọi những giọng ấy là ngữ, theo sách của Tàu, vì
đây là trích sách, thay đổi sẽ gây lộn xộn phiền phức lắm, xin quý vị hiểu
rằng ngữ dưới đây, chỉ có nghĩa là giọng đọc mà thôi.
Sách giáo khoa Tàu phân biệt như sau đây:
Tần ngữ: Giọng Tần ngữ ở tỉnh Thiểm Tây và đó là cái giọng có thể gọi
là Tiền trung ương, Tiền Quan Thoại, tức lơ lớ Quan Thoại, lơ lớ Tây
Nhung, lơ lớ Mông Cổ. Đó là đất của các chư hầu mạnh đã thay phiên nhau
lãnh đạo người Tàu về mặt quân sự và chánh trị, thí dụ chư hầu Chu đã diệt
vua Trụ lập ra nhà Chu, chư hầu Tần đã diệt Chu lập ra nhà Tần.
Thục ngữ: Giọng nầy nằm gọn trong tỉnh Tứ Xuyên và đó là Tần ngữ
đọc theo giọng Thái cổ. Nước Thái cổ là nước Thục bị chư hầu Tàu chinh
phục và đưa giọng đọc của họ vào đó. Thục ngữ còn thấy dấu vết trong
ngôn ngữ của người Tàu, mà dân Sài Gòn gọi là người Hẹ. Chính chư hầu
Tàu đã diệt nước Thục và làm chủ nước Thục trước khi thống nhứt Trung
Hoa.
Dân Thục, như đã nói là dân Âu phía Tây Trung Hoa, chi Âu xưa của Mã
Lai chủng, nay được gọi là chi Thái, và Thục ngữ chỉ là tiếng Tàu bị người
Thái ở Tứ Xuyên đọc sai (xin xem chương chủng Âu). Chúng tôi học cổ
ngữ Ba Thục với người Ba Thục di cư tức người Khách Gia, tức Hakka, tức
