TẦM NHÌN TÍCH CỰC VÀ TẦM NHÌN TIÊU CỰC
Câu hỏi “Chúng ta muốn gì?” khác với câu “Chúng ta muốn tránh né
điều gì?”. Điều đó có vẻ hiển nhiên, nhưng thực ra tầm nhìn tiêu cực phổ
biến còn hơn cả tầm nhìn tích cực. Nhiều tổ chức thực sự chỉ đoàn kết với
nhau khi sự tồn tại của họ bị đe dọa. Họ chỉ tập trung vào việc tránh né
những điều con người không muốn - bị sáp nhập, bị phá sản, mất việc, mất
thị phần, giảm lợi nhuận, hay “bị đối thủ cạnh tranh qua mặt với sản phẩm
mới”. Những tầm nhìn tiêu cực thậm chí phổ biến hơn ở hoạt động công
cộng, trong đó các cộng đồng liên tục bị tấn công bởi các tầm nhìn như
“chống ma túy”, “chống hút thuốc lá”, “chống chiến tranh”, hay “chống
năng lượng hạt nhân”.
Các tầm nhìn tiêu cực bị hạn chế vì ba lý do. Một là, năng lượng có
thể xây dựng một điều gì mới mẻ bị đánh đổi bằng sự “chống lại” điều mà
chúng ta không muốn xảy ra. Hai là, tầm nhìn tiêu cực mang đến một thông
điệp rõ ràng về sự bất lực: nhân viên của chúng ta thực sự không quan tâm.
Họ chỉ có thể cùng nhau tập hợp khi có một hiểm họa rõ ràng. Cuối cùng,
những tầm nhìn tiêu cực hiển nhiên mang tính ngắn hạn. Tổ chức được thúc
đẩy khi các hiểm họa còn tồn tại. Một khi không còn hiểm họa, thì tầm nhìn
và năng lượng của tổ chức cũng mất đi.
Có hai nguồn năng lượng cơ bản có thể thúc đẩy các tổ chức: sự sợ hãi
và sự phấn khởi. Sức mạnh của sự sợ hãi nằm bên dưới những tầm nhìn
tiêu cực. Sức mạnh của sự phấn khởi nằm bên dưới các tầm nhìn tích cực.
Sự sợ hãi có thể tạo ra sự thay đổi rất lớn trong ngắn hạn, nhưng sự phấn
khởi kéo dài nguồn lực học tập và phát triển liên tục.
CĂNG THẲNG SÁNG TẠO VÀ CAM KẾT VỚI SỰ THẬT
Trong chương 8, tôi đã trình bày về tầm nhìn cá nhân, và tự nó không
phải là chìa khóa để giải phóng năng lượng của tiến trình sáng tạo. Chìa
