[7]. Hệ thống cơ thể sống: living systems.
[8]. Khi chúng ta sử dụng thuật ngữ này ở đây, bạn có thể là một
“người sử dụng một công cụ” nhưng vẫn là “người thực hành học tập tổ
chức”.
SUY NGHĨ THỜI ĐẠI MÁY MÓC
Việc tôi đánh giá cao tầm quan trọng của những hệ thống cơ thể sống
lý giải cho cách chúng ta suy nghĩ về kinh doanh đã được truyền cảm hứng
từ quyển sách của Arie de Gues nhan đề Công ty Cơ thể sống (The living
company). Nhìn nhận một doanh nghiệp như một hệ thống cơ thể sống
nghĩa là xem xét nó như một cộng đồng loài người, một ý tưởng được Arie
de Geus nhấn mạnh qua câu hỏi “Chúng ta nhìn nhận một doanh nghiệp
như thế nào - như một cộng đồng loài người hay một cỗ máy làm ra tiền?”.
Trong khi hầu hết mọi người có thể chỉ trích ý tưởng sau (cỗ máy làm ra
tiền - ND), ngôn ngữ hiện đại và những biện pháp quản trị của chúng ta lại
vẽ nên một câu chuyện hoàn toàn khác.
Thực ra, những hình ảnh về máy móc đã lan tràn khắp các thuật ngữ
quản trị. Chúng ta có những nhà quản lý “vận hành” một công ty, cũng như
cách người ta vận hành một cỗ máy. Chúng ta có những “chủ nhân” của
công ty, vốn là từ dùng hoàn toàn thích hợp với một loại máy móc nhưng
có vẻ có vấn đề khi áp dụng với một cộng đồng loài người. Và dĩ nhiên có
những nhà lãnh đạo “lèo lái, thúc đẩy sự thay đổi”. Cũng như với những
hình ảnh khác, tôi thường tự hỏi xem con người có khi nào suy nghĩ khi nói
ra những từ ngữ như vậy không. Nếu có, họ nên ngừng lại và tự hỏi mình,
thậm chí chỉ trong thoáng giây mà thôi. Nói gì thì nói, hầu hết chúng ta
“lái” một chiếc xe hơi. Nhưng chúng ta cũng biết rằng điều xảy ra khi cố
“lái” vợ chồng hoặc con cái của mình - thì thường điều ngược với dự định
của chúng ta sẽ xảy ra! Thú vị là mức độ sẵn sàng dùng những ngôn ngữ
