Làm thế nào để những cấu trúc hệ thống thay đổi? Qua phương thức
hoạt động trong quá khứ, chúng ta đã tạo ra những cấu trúc hiện hành. Nếu
chúng ta nhận ra điều đó và bắt đầu hoạt động khác đi thì có thể thay đổi
được những cấu trúc đó. Đó là một tuyên bố quan trọng, và độ tin cậy của
tuyên bố này thể hiện qua các bằng chứng, qua các câu chuyện và những ví
dụ trong các chương trước và sau đây. Nhưng về một khía cạnh nào đó thì
nó cũng hoàn toàn mang tính trực giác.
Những con đường trong một thành phố tạo ra một cấu trúc vật lý định
hình cách thức giao thông. Rất khó lái xe chạy ở nơi không có đường đi. Ở
Boston, những con đường trong khu phố cổ của thành phố không tuân theo
một mô hình nào cả, và thật buồn cười đó là kết quả do những con bò tạo ra
từ thế kỷ XVII. Những con đường trải nhựa ở thế kỷ XX được đặt nằm trên
những con đường xe bò của hai thế kỷ trước, vốn là những con đường mòn
cũ rích để đi lại bằng xe bò. Giờ đây chúng ta thấy rõ ràng là những con bò
không có khả năng nhìn ra mô hình những con đường mòn, và chúng cũng
không quan tâm đến việc đó. Nhưng con người có thể nhìn vào cấu trúc đó
và quyết định là sẽ có một cách tốt hơn. Mặc dù vậy, người dân Boston vẫn
muốn giữ nguyên cấu trúc đó do tình cảm gắn bó với lịch sử.
Khi câu chuyện về những con bò và đường phố ở Boston được chuyển
hóa vào những tổ chức của chúng ta, nó làm xuất hiện hai câu hỏi. Cần phải
làm gì để nhận ra mô hình cấu trúc mà chúng ta đang hoạt động trong đó?
Và chúng ta hoạt động giống bò hơn hay giống người hơn - giống bò có
nghĩa là làm điều chúng ta đang làm bởi vì chúng ta đang làm, còn giống
người nghĩa là lùi lại và nỗ lực nhìn ra những khung mẫu bên trong và chọn
cách làm khác đi? Hiển nhiên là bất kỳ khuôn khổ khái niệm nào của điều
này cũng đều trừu tượng, và sự hiểu biết thật sự về cách vận hành của nó
chỉ có được thông qua những kinh nghiệm cụ thể. Tuy nhiên, tám chiến
lược và ví dụ dưới đây có thể hình thành một ý tưởng về những phương
pháp thực hành ngày nay.
