TRĂNG HUYẾT - Trang 298

sĩ về các quốc gia triều cống “Trung Hoa: nước trung tâm” gồm Triều Tiên,
Miến Điện, Xiêm, Mông Cổ, Tây Tạng và An Nam - suốt trong nhiều thế
kỷ đều công nhận quyền tối thượng của hoàng đế Trung Hoa qua những
cống phẩm thường kỳ bằng bạc và nhiều loại châu báu. Nghiên cứu ấy sắp
được xuất bản thành sách.
Khi tiếp tục bước nhàn tản qua trung tâm thành phố Sài Gòn oi ả Joseph
chợt có ý nghĩ rằng chính đề tài ấy đã được quyết định vào năm 1925, trong
cuộc thăm viếng lần đầu và có tính định mệnh của anh tại xứ sở An Nam
này. Qua sự chọn lựa chuyên đề các chư hầu của Đế quốc Trung Hoa phải
chăng chính tiềm thức của anh đã tìm lý do để đưa anh quay lại vùng đất
đang sống mãi trong anh bằng những hồi tưởng vừa xót xa vừa cay đắng?
Chính Joseph tự đề xuất ý kiến rằng anh cần tiến hành thêm một số nghiên
cứu trong các văn kiện lưu trữ của Trường Pháp Quốc Viễn Đông Bác Cổ ở
Hà Nội để có những am hiểu vững vàng và thẩm quyền hơn cho những
chương viết về An Nam trong lần xuất bản sắp tới. Sau khi ý kiến ấy cùng
các kế hoạch nghiên cứu đề tài được giáo sư bảo trợ tại Đại học Harvard
chấp thuận, Joseph mới mơ hồ nhận ra rằng động cơ của việc anh ao ướùc
quay lại xứ sở này có lẽ không chỉ đơn thuần là nhiệt tâm học thuật.
Trong những tuần lễ trước khi bắt đầu chuyến vượt đại dương dài ngày,
Joseph thấy mình càng lúc càng suy nghĩ tới cuộc săn bắn đã kết thúc cực
kỳ bi thảm với cái chết của người anh mà mình vừa ganh tị vừa ái mộ. Tuy
họa hiếm lắm Joseph mới ghé thăm Nhà Bảo Tàng Chuyên Ngành Vạn Vật
Học Sherman tại Washington nhưng trước ngày rời Hoa Kỳ anh có tạt
ngang đó, ngắm nhóm động vật trâu rừng, hươu và min do Chuck và cha
anh bắn hạ. Thấy những con thú ấy được trưng bày như chúng đang sống
trong môi trường rừng nguyên sơ, lòng Joseph lại nao nao những xúc động
tưởng đã đào sâu chôn kín suốt hơn mười năm qua.
Rồi trong cuộc hành trình dài ngày từ Vancouver đi Hồng Kông trên con
tàu khách của hãng Thái Bình Dương Canada, Joseph thấy mình mỗi ngày
một thêm bâng khuâng. Kế đó, anh đi tiếp đến Sài Gòn trên một con tàu
chạy bằng hơi nước của Công ty Vận tải Đường biển của Pháp xuất phát
trước đó ở Marseilles. Khi bắt gặp hai ngọn tháp song đôi của Nhà thờ Đức