TRĂNG HUYẾT - Trang 520

hoàng hậu. Tối nay, nể lời người cậu lỡ hứa với thị trưởng, nàng dự tính chỉ
ghé qua cuộc dạ vũ, vái chào đức vua rồi ra về. Vừa lúc người cậu nâng
Marie Thérèse đứng lên và nhạc trổi tango, nhà vua trẻ hào hoa đưa tay mời
ra sàn nhảy. Từ đó, tiếng nhạc dập dìu ấy đi vào cuộc đời của hai người, và
mãi mấy năm sau hoàng hậu mới biết tất cả đều do sự dàn dựng của Toàn
quyền Đông Dương và triều đình.
Qua năm sau, Nguyễn Hữu thị Lan nhận lời cầu hôn với điều kiện đám
cưới cử hành theo nghi lễ Công giáo, được phong làm hoàng hậu, để ràng
buộc nhà vua sống đời một vợ một chồng. Bảo Đại hân hoan đồng ý và ban
tặng danh hiệu Nam Phương, bà hoàng miền nam có nhan sắc phương tây.
Về với hoàng triều khi vừa hai mươi tuổi, khoác áo chim trĩ lên người để
làm nữ chủ nhân Tử cấm thành, bà dần dà thu phục được lòng mến cảm của
tôn nhân phủ vốn sùng bái đạo Phật cùng đạo Tổ tiên, đa nghi đạo Công
giáo, và cảm thấy “điềm gở” của hai tiếng “hoàng hậu.” Từ thời Minh
Mạng, các tiên vương đã tuân theo di ngôn ngũ bất lập: không lập hoàng
hậu, không lập đông cung, không lập tể tướng, không lập trạng nguyên và
không phong tước vương. Chỉ tới triều Khải Định, nhà vua mới phong cho
hoàng tử Vĩnh Thụy làm đông cung. Và sang triều này, Nam Phương mới
được phong hoàng hậu.
Mười một năm làm hoàng hậu, Nam Phương sinh cho đức vua hai hoàng
tử và ba công chúa. Thường ngày, ngoài việc giáo dưỡng các con bà thỉnh
thoảng phải cùng quan chức bộ Lễ bàn thảo các lễ lạc trong cung đình, lo
việc cúng giổ liệt tiên đế, vấn an các bà Tiên cung và mẹ chồng, bà Từ
Cung Hoàng thái hậu. Dần dà, dáng đi uyển chuyển, khuôn mặt thùy mị và
giọng nói miền nam mềm mại như chim hót của bà chinh phục được hầu
hết triều thần, đặc biệt khi họ thấy bà tuyển cho nhà vua những cận thần
chính trực để làm quan nghi lễ hay quan ngự tiền. Họ hiểu ra rằng hoàng
hậu muốn nhà vua hành xử đúng với đế hiệu Bảo Đại là xây dựng một
“triều đại huy hoàng vĩ đại.”
Nhưng rồi khi thấy những khích lệ của mình không củng cố nổi người
chồng thiếu bản lãnh quân vương, bà bắt đầu can thiệp tích cực hơn và có
những hoạt động riêng của mình. Bà hiện diện nhiều hơn trong các buổi